Banka hesabının aniden kullanılamaz hâle gelmesi, çoğu zaman bir aklama şüphesi ya da devam eden bir soruşturma kapsamındaki tedbirden kaynaklanır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın 282. maddesi ekseninde ilerleyen bu süreçte, ilk yapılması gereken blokenin kaynağını doğru tespit etmektir.
Blokenin üç farklı kaynağı
Uygulamada birbirine karıştırılan üç durum vardır: bankanın kendi risk politikası kapsamındaki kısıtlama, idari nitelikte bir tedbir ve soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararı. Her birinin muhatabı ve itiraz yolu farklıdır. Bankadan alınacak yazılı bilgi, hangi yolun izleneceğini belirler.
- Bankaya yazılı başvuru yapılarak kısıtlamanın dayanağı sorulmalıdır.
- Soruşturma kapsamında ise hangi savcılık ve hangi dosya numarası olduğu öğrenilmelidir.
- Karar tebliğ edilmemişse öğrenme tarihi belgelenmelidir.
Sık görülen senaryo: mağdur parasının hesaba geçmesi
Dolandırıcılık soruşturmalarında, şüpheli para akışının uğradığı her hesap tedbire konu olabilir. Bu durumda hesap sahibi çoğu zaman ticari bir satış ya da kripto varlık alım satımı nedeniyle zincire dâhil olmuştur. Burada savunmanın omurgası, alınan bedelin karşılığında gerçek bir mal veya hizmet verildiğini belgelemektir.
Satış sözleşmesi, fatura, kargo kaydı, yazışmalar, platform işlem geçmişi ve cüzdan adresleri tarih sırasıyla sunulmalıdır. Karşı tarafın kimliğine ilişkin bilgiler ve tanışma biçimi de anlatıma dâhil edilmelidir.
İtiraz ve iade talebi
Elkoyma kararına karşı öngörülen itiraz yolu, kendi süresi içinde kullanılmalıdır. Sürenin kaçırılması hesabın uzun süre kullanılamamasına yol açar. İtiraz dilekçesinde, hesaptaki paranın tamamının soruşturma konusu işlemle ilgili olmadığı ileri sürülüyorsa, bakiyenin hangi kısmının hangi kaynaktan geldiği hesap dökümü üzerinde işaretlenerek gösterilmelidir.
Tebligat gecikmesinin somut sonucu
Bu dosyalarda karar çoğunlukla hesap sahibine değil bankaya tebliğ edilir; kişi durumu ancak ödeme yapamayınca öğrenir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde gerçek öğrenme tarihi ve bunu gösteren belge açıkça belirtilmelidir. Adres değişikliğinin kuruma ve bankaya bildirilmiş olması da ayrıca önem taşır.
Kripto varlık işlemlerinde ek belge disiplini
Platform üzerinden yapılan işlemlerde işlem kimliği, zaman damgası ve cüzdan adresleri kayıt altına alınmalıdır. Platform dışı transferlerde ise karşı tarafın kimliğinin doğrulanmamış olması, savunmayı zayıflatan en yaygın unsurdur.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Malvarlığına ilişkin tedbirlerde süreler kısadır ve gecikme telafisi güç sonuçlar doğurabildiğinden, blokeyi öğrendiğiniz gün hesap dökümüyle birlikte hukuki destek alınması önerilir.