İcra takibinde haciz aşamasına gelinmişse, borçlunun elinde kalan hukuki araçlar dar ve süreye bağlıdır. İİK ekseninde yürüyen bu süreçte ödeme emrinin tebliğ tarihi, tüm savunmanın başlangıç noktasıdır ve tebligattaki en küçük gecikme yedi günlük itiraz imkânını fiilen tüketebilir.
Ödeme emri elinize ulaştığında ilk kontrol
Ödeme emrinin üzerindeki takip türü, alacağın dayanağı ve tebliğ şerhi öncelikle incelenmelidir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür ve itiraz kural olarak takibi durdurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise hem süre hem itiraz mercii farklıdır; bu ayrım gözden kaçtığında itiraz süresinde ama yanlış yere yapılmış olur.
İtiraz mı, şikâyet mi
- Borcun kendisine, tutarına veya imzaya yönelik karşı çıkış itirazdır ve icra dairesine yapılır.
- İcra memurunun işleminin kanuna aykırı olduğu iddiası şikâyettir ve icra mahkemesine yapılır.
- İmza itirazının ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; genel itiraz imza itirazı sayılmaz.
Tebligat usulsüzse ne yapılır
Adreste bulunmama şerhinin gerçeğe aykırı olması, tebligatın komşuya ya da yetkisiz kişiye yapılması veya muhtara bırakılan evrakın haber verilmemesi sık rastlanan sorunlardır. Böyle bir durumda usulsüz tebligat şikâyeti ile birlikte gerçek öğrenme tarihi bildirilir. Öğrenme tarihinin ispatı için icra dosyasının görüntülenme kaydı, banka bloke bildirimi veya tahsilat yazısı kullanılabilir.
Haczedilemeyen mal ve haczin kapsamı
Maaş üzerinde uygulanan kesintinin oranı, ev eşyalarının durumu ve aile bireylerine ait malların haczi ayrı ayrı değerlendirilir. Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak iddiası, kendi süresi içinde ileri sürülmelidir. Bu iddianın gecikmesi, malın satışına kadar giden bir zincir başlatır.
Satış aşamasını beklemeden hareket etmek
Haczin kaldırılması, borcun taksitlendirilmesi ya da icra mahkemesinden takibin durdurulması talebi, satış ilanı yayımlandıktan sonra çok daha zor sonuç verir. Bu nedenle dosyada kıymet takdiri ve satış tarihleri, itiraz süreleriyle birlikte tek takvimde tutulmalıdır. Kıymet takdirine itiraz da ayrı bir süreye tabidir.
Alacaklı tarafında dikkat edilecekler
Alacaklı bakımından risk, itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yollarından yanlış olanının seçilmesidir. Elde bulunan belgenin niteliği bu seçimi belirler; HMK kapsamındaki genel yargılama ile icra mahkemesindeki dar yetkili inceleme aynı sonucu vermez.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirmedir. İcra dosyalarında süreler gün hesabıyla işlediğinden, ödeme emri veya haciz tutanağı elinize geçtiği gün dosyanın bir hukukçuya gösterilmesi en güvenli yaklaşımdır.