İlamsız icra takibinde ödeme emrinin tebliği, borçlu açısından kısa ve sert bir takvim başlatır. İİK uyarınca ödeme emrine itiraz için tanınan yedi günlük süre kaçırıldığında takip kesinleşir; bu aşamadan sonra tartışma "borç var mı" sorusundan çıkıp "haciz nasıl durdurulur" sorusuna döner. Bu nedenle itirazın içeriği kadar zamanı ve şekli de belirleyicidir.
Tebliğ Tarihi: Sürecin Sıfır Noktası
Süre hesabının tamamı tebliğ tarihine dayanır. Tebligat parçasındaki tarih ile fiilen öğrenme tarihi çeliştiğinde, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrı bir tartışma başlığı olur. Adres kaydı, kapıya yapıştırma şerhi ve haber verilen komşu-yönetici bilgisi bu incelemenin merkezindedir. İtiraz dilekçesi verilirken tebligat parçasının bir örneğinin de temin edilmesi, sonraki aşamada zaman kazandırır.
İtirazın Kapsamı Ayrı Ayrı Yazılmalıdır
Uygulamada en pahalıya mal olan hata, itirazın tek cümleyle ve genel biçimde yapılmasıdır. Borçlunun neye itiraz ettiği kalem kalem belirtilmelidir:
- Borcun tamamına mı, bir kısmına mı itiraz edildiği
- Faize, faiz başlangıç tarihine veya oranına itiraz edilip edilmediği
- Takip dayanağı belgedeki imzanın kabul edilip edilmediği
- Yetkiye itiraz olup olmadığı
- Zamanaşımı gibi def'ilerin ileri sürülüp sürülmediği
İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmadığında, imzanın kabul edilmiş sayılması riski doğar. Kısmi itirazda ise kabul edilen miktarın net olarak gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz belirsiz kalır.
Adım Adım Başvuru
- Tebliğ tarihi ve son gün takvime işlenir; hafta sonu ve tatil denk gelirse durum ayrıca kontrol edilir.
- Takip dosyası incelenerek dayanak belge, alacak kalemleri ve faiz hesabı çıkarılır.
- İtiraz dilekçesi, itiraz başlıkları ayrı ayrı numaralandırılarak hazırlanır.
- İtiraz icra dairesine sunulur; yetkiye itiraz varsa esasa itirazla birlikte ileri sürülür.
- Alacaklının açacağı itirazın iptali veya kaldırılması davasına karşı savunma dosyası şimdiden derlenir.
Delil Eksikliği Nerede Ortaya Çıkar?
İtiraz aşaması delil sunmayı zorunlu kılmaz; ancak takip durduktan sonra alacaklının başlatacağı dava aşamasında borçlunun elindeki belgeler devreye girer. Ödeme dekontları, cari hesap mutabakatları, teslim tutanakları ve yazışmalar bu aşamada dağınık hâlde bulunuyorsa savunma zayıflar. Özellikle nakit ödeme iddiaları, karşılığında belge üretilmediğinde ispat edilemez hâle gelir.
İtirazdan Sonra Gelen Aşama
İtiraz takibi durdurur, ancak uyuşmazlığı bitirmez. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması ya da itirazın iptali yoluna gidebilir. Borçlu açısından kötü niyetli veya dayanaksız itiraz tazminat riski taşıdığından, itirazın gerekçesi ile dosyadaki maddi durumun birbirini tutması gerekir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır. Takibin türü, dayanak belge ve tarafların sıfatı süreci değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldıysanız süre işlemeye başlamadan bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.