Maaşına haciz geldiğini çoğu borçlu, işverenden gelen bir yazıyla öğrenir. Oysa bu noktaya gelinmesinin nedeni genellikle daha erken bir aşamada, ödeme emrine süresinde itiraz edilmemiş olmasıdır. Bu rehber, ilamsız takipte hangi itirazın hangi süreye tabi olduğunu ve haciz aşamasında hâlâ nelerin yapılabileceğini anlatır.
Ödeme emrine itiraz: dar ama etkili pencere
İİK uyarınca ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilebilir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. İtirazda borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı karşı çıkıldığı, ayrıca imzaya itiraz edilip edilmediği açıkça yazılmalıdır. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmezse, senetteki imza kabul edilmiş sayılır ve savunmanın en güçlü ayağı kaybedilir.
Tebligatı hiç almadıysanız
Ödeme emrinden kendi kusuru olmaksızın haberdar olamayan borçlu için gecikmiş itiraz yolu bulunur. Bu yola başvururken engelin ne olduğu ve ne zaman ortadan kalktığı belgelenmelidir; hastane kaydı, seyahat kaydı veya adres değişikliğini gösteren nüfus kaydı bu noktada belirleyicidir. Tebliğ evrakının usulüne aykırı düzenlendiği düşünülüyorsa, tebligat parçasının icra dosyasından temin edilerek incelenmesi gerekir. Belge olmadan yapılan gecikmiş itiraz başvuruları çoğunlukla sonuçsuz kalır.
Alacaklı tarafında iki ayrı yol
- İtirazın kaldırılması: belgeye dayalı alacaklarda icra mahkemesine başvurulur ve süresi kısadır.
- İtirazın iptali: genel mahkemede açılır, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süreye tabidir.
- Haksız çıkan taraf aleyhine tazminat gündeme gelebileceğinden, yol seçimi elde bulunan belgeye göre yapılmalıdır.
- HMK usulü çerçevesinde yürüyen itirazın iptali davası, alacağın esasını da kesin biçimde çözer.
Maaş haczinde sınırlar
Ücret ve maaşlar bakımından haciz sınırsız değildir; kural olarak maaşın belirli bir oranının üzerinde haciz uygulanamaz ve borçlunun geçimi için gerekli kısım korunur. Nafaka alacakları bakımından ise bu sınırlama uygulanmaz. Sınırın aşıldığı ya da haczedilemeyecek bir kalem üzerine haciz konulduğu düşünülüyorsa, icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir ve bu yolun süresi de kısadır.
Aynı anda kontrol edilmesi gerekenler
- Takip talebindeki alacak kalemleri ile dayanak belge örtüşüyor mu.
- Faiz türü ve başlangıç tarihi doğru gösterilmiş mi.
- Aynı alacak için başka bir dosyada işlem yapılıyor mu.
- Zamanaşımı definin ileri sürülmesi mümkün mü.
Burada anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir. İcra takiplerinde süreler gün hesabıyla işlediğinden, ödeme emri veya haciz yazısı elinize geçtiği anda hukuki destek almak en kritik adımdır.