Konkordato sürecine giren bir borçlunun çalışanları ya da bizzat borçlunun kendisi bakımından en çok karışıklık yaratan başlıklardan biri ücret haczidir. İcra ve İflas Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde yürüyen bu alanda, mühletin hangi takipleri durdurduğu ve ücretten ne kadar kesinti yapılabileceği ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Mühletin Takiplere Etkisi
Geçici ve kesin mühlet kararları, kural olarak borçlu aleyhine yeni takip yapılmasını engeller ve başlamış takipleri durdurur. Ancak bu koruma mutlak değildir; bazı alacak türleri ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipler bakımından özel kurallar öngörülmüştür. Mühletin ilan ve tebliğ tarihleri, hangi işlemin geçerli hangi işlemin usulsüz olduğunu belirlediği için dosyanın ilk sayfasına yazılması gereken bilgidir.
Ücret Haczinde Sınır ve İstisna
Maaş ve ücret üzerine konulan hacizde kesinti oranı sınırsız değildir; kanun ücretin belirli bir kısmının haczedilemeyeceğini, kesintinin ise dörtte birinden az olamayacağını düzenlemiştir. Nafaka alacakları bakımından ise özel bir rejim geçerlidir ve nafaka alacağı diğer haciz sıralarının önüne geçer. Uygulamada en sık görülen hata, işverenin birden fazla haciz müzekkeresini sıra gözetmeksizin aynı anda uygulaması ve ücretin fiilen yaşanamayacak düzeye inmesidir.
Belgeyle Kanıtlanması Gereken Noktalar
- Ücretin brüt ve net tutarını gösteren bordroların aylık olarak toplanmaması
- Asgari ücret düzeyindeki ödemelerde yasal sınırın hesaplanmaması
- İkramiye, prim ve sosyal yardım kalemlerinin haczedilebilirlik yönünden ayrıştırılmaması
- Birden fazla icra dosyasının sıra cetveli bakımından karşılaştırılmaması
- Mühlet kararının işverene tebliğ tarihine ilişkin kaydın bulunmaması
Şikâyet ve İtirazın Sırası
- Haciz müzekkeresinin tarihi ile mühlet kararının tarihi karşılaştırılır.
- Kesinti oranı hatalıysa icra dairesine yazılı düzeltme talebi yapılır ve cevap beklenir.
- Talep karşılanmazsa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir; şikâyet kural olarak kısa süreye tabidir.
- Kamu düzenine aykırılık oluşturan, yani hiç yapılamayacak nitelikteki işlemler bakımından süresiz şikâyet imkânı değerlendirilir.
- Şikâyetle birlikte kesintinin durdurulmasına ilişkin talep ayrıca yazılır.
Alacaklı Tarafın Bakışı
Alacaklı bakımından da tablo simetriktir: mühlet süresince tahsil edilemeyen alacak için haczin muhafazası, sıra kaybının önlenmesi ve konkordato projesine karşı itiraz hakkının kullanılması ayrı başlıklardır. Alacağın projede hangi kategoriye alındığı, bildirim aşamasında sunulan belgelere göre şekillendiğinden, alacaklının kayıt bildirimini eksiksiz yapması sonradan yapılacak itirazdan daha etkilidir.
Konkordato dosyalarında mühletin kapsamı karara göre değişebilir; buradaki bilgiler geneldir, dosyanızdaki karar metni ve haciz müzekkereleriyle birlikte hukuki değerlendirme alınması önerilir.