İcra takibinde borçlunun günlük hayatını en doğrudan etkileyen iki aşama maaş haczi ve satıştır. Her ikisinde de itiraz yolları kısa sürelidir ve çoğunlukla icra mahkemesine şikâyet biçiminde kullanılır. Bu rehber, bu iki aşamadaki adımları ve belge eksikliğinin yol açtığı kaybı ele alır.
Maaş Haczinde Sınır ve İstisnalar
İcra ve İflas Kanunu, maaş ve ücretlerin ancak bir bölümünün haczedilebileceğini, bu oranın dörtte birden az olamayacağını düzenler. Kesinti belirlenirken borçlunun ailesinin geçimi için gerekli miktar dikkate alınır. Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama uygulanmaz. Ayrıca haczedilemeyecek bir gelir kalemi için verilen muvafakat, takip başlamadan önce verilmişse hüküm doğurmaz.
Hangi Ödemeler Tartışmalıdır
- Geçim düzeyinin altında kalan ücretlerde uygulanacak kesinti oranı
- Emekli aylıkları ve sosyal yardım niteliğindeki ödemeler
- İhbar ve kıdem tazminatı gibi toplu ödemelerin niteliği
- Aynı borçlu için birden fazla dosyadan gelen haciz müzekkerelerinin sırası
- İşverenin kesintiyi eksik veya hiç yapmaması hâlinde doğan sorumluluk
Şikâyet Süresi ve Muhatabı
İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet, kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Bunun yanında süresiz şikâyete tabi hâller ayrıca düzenlenmiştir; kamu düzenine aykırılık ve bir hakkın yerine getirilmemesi bu kapsamdadır. Şikâyet dilekçesinde işlemin tarihi, öğrenme tarihi ve talebin ne olduğu ayrı ayrı yazılmalıdır.
Satış Aşamasında Kritik Eşikler
- Kıymet takdiri raporu tebliğ edildiğinde, rapora itiraz için tanınan kısa süre içinde başvurulur.
- İtiraz dilekçesine emsal satış verileri ve varsa bağımsız değerleme raporu eklenir.
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği kontrol edilir.
- İhale sonrasında feshi gerektiren bir sebep varsa süresi içinde ihalenin feshi istenir.
- Fesih talebinde, ileri sürülen usulsüzlüğün satış bedeline etkisi somut olarak açıklanır.
Delil Eksikliğinin Doğurduğu Sonuç
Kıymet takdirine itirazlar, yalnızca değerin düşük olduğu iddiasıyla sınırlı kaldığında sonuç vermez. Aynı bölgedeki benzer nitelikli taşınmazların satış verileri, imar durumu ve yapı ruhsatı gibi belgeler sunulmadığında rapor esas alınır. Aynı şekilde maaş haczine yönelik şikâyette, gelirin niteliğini gösteren bordro ve banka dökümü sunulmadan yapılan başvurular eksik incelemeye açık hâle gelir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Takibin türü, alacağın niteliği ve tebligat tarihleri sonucu doğrudan etkilediğinden, dosyanıza özgü hukuki değerlendirme yapılması önerilir.