Ödeme emri eline ulaşan borçlunun elinde birden fazla savunma aracı vardır; ancak bunların hepsi çok kısa sürelerle sınırlıdır. Hangi takip türüyle karşı karşıya olduğunu ilk gün belirlemeyen borçlu, çoğu zaman en etkili itiraz imkânını kullanamadan takibin kesinleşmesiyle karşılaşır.
Önce Takip Türünü Belirleyin
Ödeme emrinin üst kısmındaki örnek numarası ve takip dayanağı, uygulanacak rejimi gösterir. Genel haciz yoluyla ilamsız takip, kambiyo senetlerine mahsus takip, ilamlı takip ve rehnin paraya çevrilmesi yolu birbirinden ayrı süre ve merci düzenine tabidir. İlamlı takipte borca itiraz kurumu yoktur; bu takipte borçlunun yolu icra mahkemesinden alınacak icranın geri bırakılması kararıdır.
İlamsız Takipte Yedi Günlük İtiraz
Genel haciz yoluyla takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz takibi kendiliğinden durdurur. Dikkat edilmesi gereken ayrımlar şunlardır:
- Yalnızca imzaya itiraz ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
- Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen kısım rakamla gösterilmelidir.
- Yetki itirazı, esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir.
- Kusuru olmaksızın süresinde itiraz edemeyen borçlu için gecikmiş itiraz yolu vardır ve bu yol da engelin kalkmasından itibaren üç günlük süreye bağlıdır.
Kambiyo Takibinde Ayrı Rejim
Çek, bono ve poliçeye dayanan takiplerde itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve süre beş gündür. Daha da önemlisi, bu takipte itiraz kural olarak satıştan başka takip işlemlerini durdurmaz; durdurma için mahkemeden ayrıca karar alınması gerekir. Bu fark bilinmediğinde borçlu, itiraz ettiğini düşünürken haciz işlemleriyle karşılaşır.
Alacaklının Karşı Adımı ve Süreleri
İtiraz üzerine takip duran alacaklının önünde iki yol vardır ve her ikisi de hak düşürücü süreye tabidir:
- İtirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvuru: itirazın tebliğinden itibaren altı ay.
- İtirazın iptali için genel mahkemede dava: itirazın tebliğinden itibaren bir yıl.
Bu süreler geçtiğinde alacak ortadan kalkmaz, ancak mevcut takip düşer ve alacaklının yeniden başlaması gerekir.
Şikayet Yolu
İcra dairesinin işlemi hukuka veya olaya aykırıysa borçlunun yolu itiraz değil şikayettir. Şikayet, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Buna karşılık kamu düzenine aykırılık ve bir hakkın yerine getirilmemesi gibi hâllerde şikayet süreye bağlı değildir. Haczedilemeyecek mallara ilişkin itirazlar ile emekli maaşı ve asgari ücret koruması bu başlıkta değerlendirilir.
Not
İcra dosyalarında gün hesabı sonucu belirler. Ödeme emrinin tebliğ tarihini ve takip türünü doğrulayıp, ilk yedi gün içinde bir hukukçuya danışmanız en yüksek getirili adımdır.