Banka hesabına konulan blokeyi ya da maaş kesintisini fark ederek durumu öğrenen borçlu sayısı hiç de az değildir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen takip sürecinde e-haciz genellikle bir başlangıç değil, daha önce tamamlanmış bir tebligat aşamasının sonucudur. Bu nedenle ilk yapılacak iş hacze tepki vermek değil, itiraz hakkının hâlâ kullanılabilir olup olmadığını tespit etmektir.
Haciz Öğrenildiğinde İlk Bakılacak Alanlar
- Takibin dayanağı: ilamsız takip mi, ilama dayalı takip mi, kambiyo senedine mi dayanıyor
- Ödeme emrinin hangi adrese, hangi tarihte ve kime tebliğ edildiği
- Takip tutarının asıl alacak, faiz ve masraf kalemlerine dağılımı
- Hacze konu hesabın niteliği: maaş, emekli aylığı ya da ticari hesap ayrımı
- Dosyada daha önce yapılmış ödeme veya taahhüt bulunup bulunmadığı
Ödeme Emrine İtirazda Süre ve Biçim
İlamsız takipte borçlunun itirazı, takibi durdurma etkisi bakımından belirleyicidir; ancak bu itiraz kanunda öngörülen kısa süre içinde ve doğru mercie yapılmalıdır. Borca, faize ve imzaya yönelik itirazlar birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Genel bir itiraz yazmak yerine, hangi kaleme neden itiraz edildiğinin ayrı ayrı belirtilmesi, sonraki aşamada ispat yükünü doğrudan etkiler.
İtiraz süresi geçmişse dosya bitmiş sayılmaz; ancak kullanılabilecek araçlar değişir. Bu noktada borcun ödendiği, zamanaşımına uğradığı veya takibin dayanağının geçersiz olduğu yönündeki iddialar farklı usullerle ileri sürülür. Hangi yolun seçileceği, tebligatın geçerli olup olmadığı sorusuna verilecek yanıta bağlıdır.
Tebligat Usulsüzlüğü İddiası
Uygulamada en sık karşılaşılan tartışma, ödeme emrinin borçlunun eski adresine ya da usulüne aykırı biçimde tebliğ edilmiş olmasıdır. Tebligat parçasındaki şerh, evrakı teslim alan kişinin sıfatı ve komşuya veya muhtarlığa bırakma sürecine ilişkin kayıtlar bu incelemenin merkezinde yer alır. Tebligatın usulsüz olduğu kabul edilirse, sürenin başlangıcı öğrenme tarihine kayabilir; bu da kapalı sanılan itiraz kapısını yeniden açabilir.
Haciz Sonrası Kontrol Listesi
- İcra dosyası bütün evrakıyla incelenir; sadece haciz yazısıyla yetinilmez.
- Tebligat parçasının fotokopisi alınır, üzerindeki tarih ve şerhler ayrı not edilir.
- Hacze konu hesapta kısmen veya tamamen haczedilemeyen gelir varsa, buna ilişkin belgeler hazırlanır.
- İtiraz, şikâyet ve ödeme görüşmesi seçenekleri aynı anda değerlendirilir; biri diğerini beklemez.
- Adres kaydı güncellenir, böylece dosyadaki sonraki bildirimlerin geç ulaşması önlenir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takip türü, dayanak belge ve tebligatın niteliği izlenecek yolu tamamen değiştirebileceğinden, dosyanızı incelemeden karar vermeyip hukuki destek almanız önerilir.