İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol açar; ancak bu hız, karşı taraf için de kısa itiraz pencereleri anlamına gelir. Bu rehber İİK ve HMK çerçevesinde mal beyanı yükümlülüğünü ve takibin ilk günlerinde alınacak önlemleri ele alır; ödeme emrinin geç tebliğ edilmesinin her iki taraf için doğurduğu riski ayrıca gösterir.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
İlamsız takipte süreler, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle yapılacak ilk iş, tebliğ tarihinin zarftan veya tebliğ evrakından net biçimde tespit edilmesidir. İtiraz penceresi kısadır ve kaçırıldığında takip kesinleşir; kesinleşmeden sonra ileri sürülecek savunmalar çok daha dar bir alanda değerlendirilir.
Mal Beyanı Neden Ciddiye Alınır
Mal beyanı, borçlunun malvarlığını icra dairesine bildirmesidir ve yerine getirilmemesi hukuki sonuçlar doğurur. Uygulamada iki hata görülür: beyanın hiç verilmemesi ve gerçeğe aykırı beyan verilmesi. İkincisi birincisinden daha ağır sonuçlar doğurabilir. Malvarlığı yoksa bu durumun da usulüne uygun biçimde bildirilmesi gerekir; sessiz kalmak bir savunma yöntemi değildir.
Tebligat Gecikmesi İki Tarafı da Vurur
Borçlu açısından risk, ödeme emrinin eski adrese tebliğ edilmesi ve haberdar olunmadan takibin kesinleşmesidir. Alacaklı açısından risk ise tersidir: hatalı adrese yapılan tebligat sonradan usulsüz sayıldığında, aylar süren haciz süreci geriye dönük olarak tartışmalı hale gelir. Bu nedenle adres araştırmasının özenli yapılması, alacaklının da menfaatinedir.
Takibin İlk Haftasında Kontrol Edilecekler
- Tebliğ tarihi ve tebliğ biçiminin usulüne uygunluğu
- Takip talebindeki alacak kaleminin dayanağı ile uyumu
- İtirazın borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı yöneltileceği
- İmzaya itiraz gerekip gerekmediği
- Ödeme yapılmışsa dekontların tarih sırasıyla dosyalanması
Haciz Aşamasına Geçmeden
Takip kesinleştiğinde odak, borcun varlığından tahsil kabiliyetine kayar. Alacaklı için üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar, borçlu için ise haczedilemeyecek mal ve gelirlere ilişkin sınırlar öne çıkar. Maaş üzerindeki haciz oranı ve haline münasip ev gibi başlıklar, uygulamada en çok itiraza konu olan noktalardır ve dosya bazında değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İcra dosyalarında süreler kısa ve sonuçları kalıcı olduğundan, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız önerilir.