İcra takibinde borçlunun karşılaştığı iki somut baskı, maaşa konulan haciz ve haczedilen malın satışıdır. İİK ve HMK çerçevesinde bu iki başlıkta yapılabilecek itirazların büyük kısmı süreye tabidir ve doğru mercie yapılmadığında sonuç doğurmaz. Şikâyet mi, itiraz mı, dava mı sorusunun cevabı, işlemi kimin yaptığına bağlıdır.
İşlemi Kim Yaptı, Nereye Gidilir?
İcra müdürlüğünün yaptığı işlemin hukuka aykırı olduğu iddiası şikâyet yoluyla icra hukuk mahkemesine taşınır. Buna karşılık, alacağın kendisine veya miktarına yönelik itirazlar takibin türüne göre farklı yollarla ileri sürülür. Uygulamada sık görülen hata, maaşındaki kesintiye karşı borçlunun doğrudan işverene veya alacaklıya yazması, bu sırada şikâyet süresinin geçmesidir.
Maaş Haczinde Kontrol Edilecekler
- Kesinti oranının kanunun izin verdiği sınırın üzerinde uygulanıp uygulanmadığı.
- Birden fazla haciz varsa sıra ve derece kaydının doğru tutulup tutulmadığı.
- Nafaka alacağı gibi özel nitelikli alacakların sıralamada doğru konumlandırılması.
- Emekli aylığı ve benzeri gelirlerde haczedilebilirlik durumunun ayrıca değerlendirilmesi.
- Muvafakat alınmışsa bunun hangi tarihte ve hangi kapsamda verildiği.
Satış Aşamasında İzlenecek Adımlar
- Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihini kaydedin; bu rapora itiraz süresi kısadır.
- Değerin düşük belirlendiğini düşünüyorsanız itirazınızı karşılaştırılabilir emsallerle destekleyin.
- Satış ilanının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını ilan metni üzerinden denetleyin.
- Tebligatın doğru adrese ve doğru kişiye yapıldığını tebligat parçasından teyit edin.
- İhale sonrası şikâyet yolunun dar bir süreyle sınırlı olduğunu takviminize işleyin.
Tebligat Kusuru: En Çok Kaçırılan Savunma
Satış sürecindeki itirazların önemli bölümü tebligat usulüne dayanır. Adresin güncelliği, tebliğ şerhinin içeriği ve komşuya ya da muhtara teslim hâlindeki açıklamalar, işlemin geçerliliğini doğrudan etkiler. Borçlu tebligattan haberdar olmadığını ileri sürüyorsa, bunu öğrenme tarihini gösteren somut bir dayanakla birlikte sunmalıdır.
Haciz Baskısını Yönetmenin Yolları
Ödeme gücü bulunan borçlu için taksitlendirme talebi, satış aşamasının önüne geçebilecek bir seçenektir. Alacaklıyla yapılacak yazılı anlaşmanın icra dosyasına işlenmesi, sonradan ortaya çıkacak uyuşmazlıkları önler. Sözlü mutabakatlar dosyaya yansımadığı sürece, satış takvimi kendiliğinden durmaz.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Takibin türü, alacağın niteliği ve dosyadaki tebligat geçmişi sonucu değiştirdiğinden, işlem yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz önerilir.