Banka hesabına elektronik ortamda konulan haczi fark eden borçlunun ilk yaptığı şey genellikle bankayı aramak olur. Oysa haczi koyan da kaldıracak olan da banka değildir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen ilamsız takipte, hangi itirazın hangi mercie yapılacağı bilinmeden atılan her adım, kısa süreleri tüketmekten başka sonuç doğurmaz.
İtiraz mı, Şikâyet mi, Dava mı
Bu üç kavram farklı şeyleri ifade eder ve karıştırılmaları en pahalı hatadır. Ödeme emrinin içeriğine, yani borcun kendisine veya imzaya yönelen karşı çıkış itirazdır ve takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir. İcra müdürlüğünün bir işleminin hukuka aykırı olduğu iddiası ise şikâyet konusudur ve icra hukuk mahkemesinin görev alanına girer. Alacağın esasına ilişkin daha geniş tartışmalar ise ayrı bir dava ile ele alınır.
Ödeme Emri Eline Ulaşınca
- Tebliğ tarihi ve tebliğ şekli kontrol edilir; usulsüz tebligat iddiası varsa ayrıca ileri sürülür.
- İtiraz süresi kısa olduğundan, itiraz dilekçesi öncelikle hazırlanır; gerekçelendirme sonraya bırakılmaz.
- Borcun tamamına mı bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılır; kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım kesinleşir.
- İmzaya itiraz ediliyorsa bu husus ayrıca ve açıkça belirtilir.
E-Hacizde Özel Durumlar
- Haczedilmezlik iddiası: Maaş, emekli aylığı gibi kalemler ile aile bireylerinin ortak kullanımındaki bazı değerler için özel kurallar bulunur; bu iddia kendiliğinden dikkate alınmaz, talep edilmesi gerekir.
- Üçüncü kişiye ait varlık: Hesap veya varlık gerçekte başkasına aitse istihkak yoluna ilişkin usul devreye girer.
- Ödeme yapılmasına rağmen kaldırılmayan bloke: Ödeme belgesi ile birlikte dosyaya derhâl talep sunulmalıdır.
- Aynı borç için birden fazla dosyadan bloke: Mükerrer haciz iddiası ayrıca yazılı olarak bildirilir.
İtirazdan Sonra Alacaklının Yolu
İtiraz takibi durdurur; ancak alacaklının elindeki belgenin niteliğine göre takibi yeniden işler hâle getirmek için başvurabileceği yollar vardır. Bu aşamada borçlu tarafının hatası, itirazın takibi kalıcı olarak sonlandırdığını sanıp dosyayı takip etmeyi bırakmasıdır. İtirazın kaldırılması veya iptali talebi geldiğinde savunma yeniden kurulmak zorundadır.
Dosya Takibinde Pratik Disiplin
İcra dosyalarında kayıt sistemleri üzerinden düzenli kontrol, gecikmelerin çoğunu önler. Adres değişiklikleri bildirilmeli, dosya numaraları ve tarihler tek bir tabloda tutulmalıdır. Ödeme yapılacaksa mutlaka dosya hesabına yapılmalı, elden ödeme belgesiz bırakılmamalıdır.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Takibin türü, dayanak belge ve hesabın niteliği izlenecek adımları değiştirebileceğinden, bloke ile karşılaştığınızda dosya örneğiyle birlikte hukuki destek almanız isabetli olur.