İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme kararı olmadan başlattığı bir yoldur ve tam da bu nedenle borçluya güçlü savunma imkânları tanır. İİK ve HMK çerçevesinde en çok kaybedilen hak, itiraz ile şikâyetin karıştırılması ve dilekçenin yetkisiz bir mercie sunulmasıdır.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında İlk Ayrım
Ödeme emrine karşı yapılacak işlem, itirazın konusuna göre değişir. Borcun kendisine, miktarına veya imzaya yönelik itirazlar icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. Buna karşılık icra müdürlüğünün bir işleminin usule aykırı olduğu iddiası itiraz değil şikâyettir ve icra mahkemesine yöneltilir. Aynı dilekçeyi her iki kapıya birden vermek, süre bakımından koruma sağlamaz.
Mal Beyanı Yükümlülüğünün Sınırları
Mal beyanı, borçlunun malvarlığını beyan etme yükümlülüğüdür ve süresinde yerine getirilmemesinin yaptırımı vardır. Beyanın kapsamı yalnızca taşınmazlarla sınırlı değildir; alacaklar, araçlar, banka hesapları ve gelir kaynakları da bildirilir. Beyanın eksik veya gerçeğe aykırı olması ayrı bir sorumluluk doğurur. Takibe itiraz edilmiş olması, mal beyanı süresinin akışı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Hangi Talep Hangi Mercie
- Borca ve imzaya itiraz: takibin yapıldığı icra dairesi
- İcra memurunun işlemine karşı şikâyet: icra mahkemesi
- İtirazın kaldırılması talebi: icra mahkemesi
- İtirazın iptali davası: genel hükümlere göre görevli mahkeme
- İstihkak iddiaları ve haczedilmezlik: icra mahkemesi
Alacaklı Tarafında Takibi Sürdürme Planı
- İtirazın tebliğ tarihi kayda geçirilir ve hangi yolun seçileceğine karar verilir.
- Elde belge varsa itirazın kaldırılması, yoksa itirazın iptali yolu değerlendirilir.
- Haciz talepleri için malvarlığı araştırması kayıt sorguları üzerinden planlanır.
- Satış aşamasının süre sınırları takvime işlenir.
- Takibin düşmesine yol açacak durgunluk dönemleri önlenir.
Sıkça Yaşanan Kayıplar
Ödeme emrinin tebliğ edildiği adresin güncel olmaması, borçlunun süreyi öğrenmeden kaybetmesine yol açar. Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa bunun ileri sürüleceği yer de ayrıca belirlenmelidir. Kısmi ödeme yapıldığında bunun hangi kaleme mahsup edildiğinin yazılı olarak tespiti, sonraki aşamalarda tartışmayı azaltır.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Takibin türü, tebligat tarihi ve borcun kaynağı izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, ödeme emri elinize ulaştığı anda dosyanızı bir hukukçuya göstermeniz zaman kaybını önler.