Elektronik hacizlerin yaygınlaşmasıyla birlikte borçlunun bir işlemden haberdar olduğu an ile o işlemin sonuç doğurduğu an neredeyse aynı hâle geldi. Banka hesabına ya da araç kaydına konulan haciz genellikle bir bildirimle değil, doğrudan sonucuyla fark edilir. Bu hızın karşısında en pahalı hata, itirazın yanlış makama yöneltilmesidir. 2004 sayılı İİK ve 6100 sayılı HMK, hangi şikâyetin nereye yapılacağını birbirinden titizlikle ayırır.
Üç Farklı Kapı, Üç Farklı Sonuç
İcra hukukunda başvurular kabaca üçe ayrılır: takibin dayanağına yönelik itirazlar, icra dairesinin işlemine yönelik şikâyetler ve alacağın esasına ilişkin davalar. Ödeme emrine karşı ileri sürülen itiraz ile haczedilemezlik iddiası aynı yola tabi değildir; birincisi takibi durdurmaya yönelikken ikincisi belirli bir işlemin kaldırılmasını hedefler. Aynı dilekçede her ikisinin birlikte yazılması, talebin bütünüyle reddedilmesine yol açabilir.
E-Hacizde Zaman Baskısı
- Hesap üzerindeki blokenin fark edildiği tarih ve saat kayıt altına alınmalıdır.
- Haczedilen kalemin niteliği (maaş, emekli aylığı, nafaka, sosyal yardım, işletme hesabı) hemen belirlenmelidir.
- Aynı hesaba birden fazla dosyadan haciz gelmişse her dosya ayrı ayrı ele alınmalıdır.
- Şikâyet süresi işlemin öğrenilmesine bağlandığından, öğrenme anının belgelenmesi gerekir.
Sık Yapılan Merci Hataları
Uygulamada en çok görülen yanılgı, haciz işleminin kaldırılması için doğrudan bankaya ya da alacaklı tarafa yazı yazılmasıdır; bu yazışmalar süreyi durdurmaz. İkinci yanılgı, icra dairesine yapılan yazılı talebin her durumda yeterli sanılmasıdır. Üçüncüsü ise takibin dayanağı olan ilişkiyi tartışmak isteyen borçlunun, bu tartışmayı icra dosyası içinde yürütmeye çalışmasıdır. Her üç durumda da dosya ilerlerken borçlu hukuken hiç itiraz etmemiş sayılabilir.
İtiraz Dilekçesini Ayakta Tutan Unsurlar
Etkili bir başvuruda dosya numarası, itiraz konusu işlemin tarihi, öğrenme tarihi ve talep açık biçimde yer almalıdır. Haczedilemezlik iddiasında hesabın hangi ödemeyle beslendiğini gösteren banka dökümü; borca itirazda ise ödeme, ibra veya zamanaşımı iddiasını destekleyen belgeler ekte sunulmalıdır. Talebin sonucu bölümünde yalnızca haczin kaldırılması değil, gerekiyorsa takibin durdurulması da ayrıca istenmelidir.
Değerlendirme
İcra takiplerinde süreler kısa, işlemler zincirlemedir; bir halkanın atlanması sonraki tüm adımları etkiler. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır ve takibin türüne, dayanağına ve dosyanın aşamasına göre farklılaşır. Hesabınıza ya da malvarlığınıza yönelik bir işlemle karşılaştığınızda, dilekçe yazmadan önce dosyayı bir hukukçuyla birlikte incelemek en sağlıklı yoldur.