Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankaya itiraz etmektir; ancak blokenin kaynağı bankanın kendi kararı değilse bu başvuru tek başına sonuç vermez. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde şekillenen bu dosyalarda doğru mercii belirlemeden yazılan dilekçe zaman kaybettirir.
Kaynağı Tespit Etmeden Dilekçe Yazılmaz
Uygulamada birbirinden farklı kaynaklar aynı sonucu doğurabilir: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı işlem kısıtı, idari nitelikte bir tedbir ya da bir soruşturma kapsamında verilmiş adli karar. Bunların her birine karşı izlenecek yol farklıdır. Bu nedenle ilk adım, hesabın hangi işlem nedeniyle ve hangi tarihte kısıtlandığının bankadan yazılı olarak sorulmasıdır.
Bankaya Yapılan Başvurunun Sınırı
Banka, kendi kararına dayanan bir kısıtı gözden geçirebilir; ancak adli bir karara dayanan tedbiri kendiliğinden kaldıramaz. Bu ayrım yapılmadığında kişi haftalarca banka ile yazışır ve asıl mercie başvurma süresini tüketir. Bankaya yapılan başvurunun yazılı yapılması ve yanıtın saklanması, sonraki aşamalarda sürecin baştan izlenebilmesi bakımından değerlidir.
Kaynağı Belgelemek İçin Toplanacaklar
- Hesaba giren paranın kaynağını gösteren sözleşme, fatura veya bordro
- Kripto varlık işlemlerinde platform hareket dökümleri ve cüzdan kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve alım satım kayıtları
- Ticari faaliyet varsa defter kayıtları ve mali müşavir beyanı
- Önceki dönem hesap hareketlerinin süreklilik gösterdiğini ortaya koyan dökümler
Adli Mercie Geçiş
- Tedbirin dayandığı dosya numarası ve karar tarihi öğrenilir.
- Dosyanın hangi savcılık veya hâkimlik nezdinde yürüdüğü tespit edilir.
- Kısıtlamaya karşı öngörülen başvuru yolu ve süresi belirlenir.
- Kaynak belgeleri kalem kalem eşleştirilmiş bir ek listeyle sunulur.
- Kısmi çözüm imkânı varsa zorunlu ödemeler için ayrı talep hazırlanır.
Sürecin İkinci Boyutu
Hesabın kısıtlanmasına yol açan işlemin, kişinin bilgisi dışında gerçekleşen bir para hareketinden kaynaklandığı hallerde savunma yalnızca kaynağı göstermekle sınırlı kalmaz; işlemin nasıl gerçekleştiğinin teknik olarak ortaya konması gerekir. Bu tür dosyalarda banka ve platform kayıtlarının zamanında istenmesi belirleyicidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Kısıtlamanın kaynağı, tutarı ve dayandığı dosya izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, hesabınıza erişemediğinizi fark ettiğiniz gün hukuki destek almanız süre kaybını önler.