Yüksek getiri vaadiyle toplanan paralarda kayıp fark edildiğinde geçen her saat, transferin izini sürme ihtimalini azaltır. Bu dosyalarda başarı, hukuki argümanın gücünden önce ilk günlerde hangi kapıya hangi sırayla gidildiğine bağlıdır.
Paranın çıkış yolunu haritalamak
Öncelikle gönderilen tutarların hangi kanaldan çıktığı belirlenmelidir: banka havalesi, kart ödemesi, ödeme kuruluşu üzerinden transfer ya da kripto varlık transferi. Her kanalın kendi itiraz mekanizması ve kendi kayıt sistemi vardır. Banka havalesinde alıcı hesap bilgisi doğrudan görülebilirken, kart ödemesinde üye işyeri bilgisi belirleyicidir. Kripto varlık transferlerinde ise işlem kimliği ve cüzdan adresi kaydedilmelidir; bu bilgiler olmadan sonraki hiçbir adım işlemez.
Banka nezdinde itirazın kapsamı
5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde faaliyet gösteren kuruluşlara yapılan yazılı bildirim, hem alıcı hesaba yönelik tedbirlerin gündeme gelmesi hem de ileride kullanılacak kayıtların oluşması açısından önemlidir. Bildirim telefonla yapılsa dahi mutlaka yazılı olarak tekrarlanmalı ve alındı belgesi istenmelidir. Bankanın işlemi gerçekleştirirken yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği tartışması, ancak bu yazışmalar üzerinden yürütülebilir.
Üç ayrı başvurunun sırası
- Bankaya ve varsa ödeme kuruluşuna yazılı itiraz ve kayıt talebi
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu ve hesaplara tedbir istemi
- Düzenleyici kuruma yapılacak bildirim ve izinsiz faaliyet ihbarı
- Zararın tazmini için ayrıca değerlendirilecek özel hukuk yolu
İzinsiz faaliyetin tespiti
- Platformun Türkiye’de faaliyet izni bulunup bulunmadığının kurum listelerinden kontrolü
- Sözleşme metninin ve şirket bilgilerinin kayıt altına alınması
- Yatırım tavsiyesi verildiğini gösteren mesaj ve ses kayıtları
- Sisteme yeni katılanların ödemeleriyle önceki katılımcılara ödeme yapıldığını gösteren akış
- Paranın el değiştirmesine aracılık edenlere ilişkin bilgiler
Suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin 5549 sayılı Kanun ve Türk Ceza Kanunu’nun suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin 282. maddesi kapsamındaki değerlendirmeler, bu tespitlerin sağlamlığına dayanır. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri de platformun statüsünü belirlerken dikkate alınır.
Yanlış kapıyı çalmanın maliyeti
Bu dosyalarda en sık görülen hata, yalnızca bir tüketici başvurusu yapılıp ceza yolunun geciktirilmesi ya da tersine yalnızca şikâyetle yetinilip banka nezdinde hiçbir kayıt oluşturulmamasıdır. İki yol birbirini beslediği için eş zamanlı yürütülmelidir; birinin sonucu beklenirken diğerinin süresi işlemeye devam eder.
Yatırım mağduriyeti dosyaları, ödeme kanalına ve karşı tarafın yapısına göre çok farklı seyreder. Kayıp fark edildiği anda belgeleri toplayıp hukuki destek almanız, izlenecek adımların doğru sırayla atılmasını sağlar.