Konkordato, borçlu için bir kurtuluş ilanı değil; sıkı denetim altında yürütülen bir yeniden yapılandırma sürecidir. İİK ve HMK çerçevesinde borçlunun mühlet boyunca sahip olduğu haklar ile tabi olduğu sınırlar iç içedir. Uygulamada en çok zaman kaybettiren nokta, süreç içinde çıkan itirazların hangi makama yöneltileceğinin karıştırılmasıdır.
Sürecin Merkezi: Asliye Ticaret Mahkemesi
Konkordato talebi, icra dairesine yapılan bir işlem değildir; ticari nitelikteki bu talep asliye ticaret mahkemesine sunulur. Borçlunun geçici mühlet, kesin mühlet, komiser görevlendirmesi ve mühletin uzatılması gibi taleplerinin muhatabı da bu mahkemedir. Buna karşılık mühlet kararı verildikten sonra icra dairelerinde yapılan işlemlere yönelik şikâyetler icra mahkemesinin görev alanında kalır. İki merci arasındaki bu ayrım gözden kaçtığında, dilekçe görev yönünden reddedilir ve tedbir gerektiren dosyada kritik günler harcanır.
Mühletin Borçluya Sağladığı Koruma
- Kural olarak borçlu aleyhine yeni takip yapılamaması ve başlamış takiplerin durması
- Rehinli alacaklılar bakımından muhafaza ve satış aşamasına ilişkin özel rejim
- Sözleşmelerin sürdürülmesinde borçluya tanınan imkânlar
- Faaliyetin devamı için komiser gözetiminde işletmenin yönetilmesi
- Alacaklılar toplantısı ve projenin oylanmasına ilişkin güvenceler
Korumanın Karşılığı: Tasarruf Yetkisindeki Sınır
Mühlet, borçluya sınırsız bir hareket alanı vermez. Taşınmaz devri, rehin tesisi, kefalet üstlenilmesi ve ivazsız kazandırmalar gibi işlemler mahkemenin izni olmadan yapıldığında hükümsüzlük yaptırımıyla karşılaşabilir. Komiserin talimatlarına aykırı davranış, kayıtların düzensiz tutulması veya projenin gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması, kesin mühletin kaldırılması ve iflasa geçiş riskini doğurur. Bu nedenle borçlu tarafı için gerçek koruma, mühletin süresinden çok kayıt disiplinidir.
Şikâyet, İtiraz ve Kanun Yolu Ayrımı
- İcra dairesinin mühlete rağmen yaptığı işlem varsa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir.
- Komiserin işlem ve tasarruflarına karşı öngörülen şikâyet usulü izlenir.
- Mühletin kaldırılması veya tasdik talebinin reddi gibi kararlara karşı kanun yolu süresi ayrı takip edilir.
- Alacak kaydına ilişkin uyuşmazlıklarda projenin oylama takvimi esas alınır.
- Her başvurunun tebliğ tarihi tek bir takvim tablosunda tutulur.
Dosyayı Ayakta Tutan Belgeler
Konkordato projesinin inandırıcılığı, borçlunun sunduğu mali tablolarla ölçülür. Güncel bilanço, nakit akış öngörüsü, alacak-borç yaşlandırma listesi ve teminat durumu tutarlı değilse, mühlet uzatılsa bile tasdik aşaması zorlaşır. Borçlu tarafında hazırlık, mahkemeye başvurudan önce başlar.
Bu içerik genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Konkordato dosyaları işletmenin sektörüne ve alacaklı yapısına göre farklı yürüdüğünden, adım atmadan önce mali müşavir ve hukukçu ile birlikte değerlendirme yapılması gerekir.