İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol sunar; buna karşılık borçluya da kısa süre içinde kullanılması gereken güçlü bir itiraz imkânı tanır. İİK ve HMK ekseninde ilerleyen bu süreçte maaş haczi, hem alacaklı hem borçlu açısından en çok tartışma doğuran aşamadır.
Ödeme Emrine İtiraz: En Kısa ve En Kritik Süre
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen yedi günlük süre içinde icra dairesine itiraz ederse takip kendiliğinden durur. Bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Süresinde yapılan itirazın ardından alacaklının önünde iki yol vardır: belgeye dayanıyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek, aksi halde genel mahkemede itirazın iptali davası açmak.
İtiraz ile Şikâyeti Karıştırmayın
- İtiraz, borcun kendisine veya imzaya yöneliktir ve icra dairesine yapılır.
- Şikâyet, icra dairesi işleminin kanuna aykırılığına ilişkindir ve icra mahkemesine yapılır.
- Haczin usulüne aykırı uygulanması şikâyet konusudur, itiraz konusu değildir.
- Yanlış merci seçimi, kısa sürenin geçmesine ve hakkın kullanılamamasına yol açar.
Maaş Haczinde Sınırlar
Maaş ve ücretler bakımından haczedilebilirlik sınırlıdır; kanun, ücretin belirli bir bölümünün borçluya bırakılmasını öngörür ve nafaka alacakları bu sınırlama bakımından ayrı bir konumdadır. Uygulamada sık görülen sorunlar, birden fazla dosyanın aynı maaş üzerine sıra gözetilmeden işlenmesi, asgari ücret düzeyindeki ödemelerde hesaplamanın hatalı yapılması ve haczedilemeyecek nitelikteki ödemelerin kesintiye dâhil edilmesidir. Bu tür hatalar, süresinde şikâyet yoluyla düzeltilebilir.
Takvim Kontrol Listesi
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi belgeyle sabitlenir.
- İtiraz için son gün ayrı olarak işaretlenir.
- Haciz ihbarnamesi geldiyse cevap süresi ayrıca takip edilir.
- Kesinti tutarı her ay hesaplanarak kontrol edilir.
- Usule aykırılık tespit edildiğinde şikâyet süresi derhal başlatılır.
İşveren tarafında ise haciz yazısına cevap verilmemesi veya kesintinin hiç yapılmaması, sorumluluk doğurabilecek bir eksikliktir. Bu nedenle gelen müzekkerelerin kayıt altına alınması ve süresinde yanıtlanması gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, tebligatın usulü ve maaşın yapısı sonucu değiştirebileceğinden, süreler işlemeye başlar başlamaz dosyanın bir hukukçuyla incelenmesi önerilir.