Konkordato sürecine giren bir işveren ile maaşına haciz uygulanan çalışan, aynı dosyanın farklı uçlarında yer alır. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu iki süreç birbirini etkiler; mühletin kapsamı, hangi takiplerin duracağını ve hangi alacakların istisna tutulacağını belirler. Bu rehber, kesişme noktasındaki usul planını ve başvurulacak mercileri ele alır.
Mühlet Neyi Durdurur
Geçici veya kesin mühlet kararı verildiğinde, borçlu aleyhine yürütülen takipler bakımından kanunda öngörülen sonuçlar doğar. Ancak bu koruma mutlak değildir; kanun bazı alacakları kapsam dışında bırakmıştır ve nafaka alacakları bunların başında gelir. Dolayısıyla mühlet kararı elde edilmiş olması, her haczin kendiliğinden kalkacağı anlamına gelmez. İlk yapılması gereken, mevcut hacizlerin dayanağı olan takipleri liste hâline getirip her birinin mühlet kapsamına girip girmediğini ayrı ayrı işaretlemektir.
Maaş Haczinde Sınır ve Sıra
Ücret üzerindeki haciz, ücretin tamamına değil kanunun izin verdiği bölümüne uygulanabilir. Uygulamada tartışma yaratan noktalar şunlardır:
- Birden çok haciz müzekkeresinin geldiği hâllerde sıranın nasıl kurulacağı,
- İkramiye, prim ve yol yardımı gibi ödemelerin hesaba dâhil edilip edilmeyeceği,
- Nafaka alacaklarının diğer alacaklardan önce gelmesi,
- Çalışanın rızasıyla daha yüksek oranda kesinti yapılmasının koşulları.
İşverenin müzekkereye rağmen kesinti yapmaması ya da fazla kesinti yapması, ayrı bir sorumluluk doğurur; bu nedenle kesinti tabloları aylık olarak arşivlenmelidir.
Hangi Merci: İcra Dairesi, İcra Mahkemesi, Ticaret Mahkemesi
- İcra dairesinin işlemine yönelik itirazlar şikâyet yoluyla icra mahkemesine taşınır ve şikâyet süresi kısadır.
- Borcun esasına ilişkin itirazlar, takibin türüne göre farklı yolda ileri sürülür ve icra dairesine yapılacak itirazla karıştırılmamalıdır.
- Konkordatoya ilişkin talepler ise ticari nitelikteki uyuşmazlıklara bakan mahkemenin görev alanındadır.
Dilekçenin yanlış kapıya verilmesi, kısa şikâyet süresinin dolmasına yol açar. Bu nedenle başvurudan önce hangi işlemin şikâyete, hangisinin itiraza konu olduğu tek cümleyle yazılmalıdır.
Dosya Takvimi
Takip dosyasında haciz tarihi, müzekkerenin işverene ulaştığı tarih, mühlet kararının tarihi ve ilanı ile şikâyet sürelerinin son günü aynı tabloda tutulmalıdır. Bu tablo olmadan, farklı dosyalardan gelen müzekkereler arasında sıra kaybı yaşanması olağandır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; alacağın türü ve dosyanın aşaması sonucu değiştirebileceğinden, kesinti veya haciz bildirimini aldığınızda hukuki destek almanız önerilir.