Borçlunun konkordato talebi, alacaklı açısından bir bekleme dönemi değil; aksine kısa süreli ve birbirini izleyen adımların yoğunlaştığı bir dönemdir. İİK ve HMK ekseninde ilerleyen bu süreçte alacaklının kaybı, çoğu kez alacağın niteliğinden değil, kayıt ve itiraz pencerelerinin kaçırılmasından doğar.
Geçici Mühlet İlanını Takip Etmek
Süreç, mahkemenin geçici mühlet kararıyla başlar ve karar ilan edilir. Alacaklının bu ilanı kendiliğinden öğrenmesi beklenir; bekleyen bir tebligat yoktur. Bu nedenle ticari ilişkide bulunulan ve ödeme güçlüğü belirtisi gösteren şirketler için ilanların düzenli izlenmesi gerekir. Mühlet kararıyla birlikte borçluya karşı takip yapılamaz ve mevcut takipler durur; bu durum alacaklının elini bağlar ama itiraz ve kayıt haklarını ortadan kaldırmaz.
Alacağın Bildirimi ve Belgelendirilmesi
Konkordato komiseri, alacaklıları alacaklarını bildirmeye davet eder. Bildirimde alacağın tutarı, dayanağı ve varsa rehin ya da teminat durumu açıkça gösterilmelidir. Faturaların yanı sıra irsaliye, teslim tutanağı, cari hesap ekstresi ve yazışmalar da eklenmelidir. Alacağın imtiyazlı olup olmadığı, rehinli olup olmadığı ve müşterek borçlu ya da kefil bulunup bulunmadığı bu aşamada belirtilmezse, sonraki sıralamada zayıf düşülür.
İtiraz Pencereleri: Yedi Günlük Ritim
Konkordato sürecinde birden fazla noktada kısa süreli itiraz imkânı bulunur. Alacaklılar toplantısında ve alacak listesine ilişkin aşamalarda, kanunda öngörülen yedi günlük süreler işler. Bu pencerelerin ortak özelliği, kısa olmaları ve genellikle bir ilan ya da tutanak tarihinden itibaren başlamalarıdır. Komiserin düzenlediği raporun ve alacaklılar listesinin görülebileceği tarihler takvime işlenmeli; listede alacağın eksik ya da farklı kaydedildiği görülürse beklemeden itiraz edilmelidir.
Hangi Talep Nereye?
- Alacağın listeye kaydı ve miktarına dair itirazlar konkordato dosyasının görüldüğü asliye ticaret mahkemesine yöneltilir.
- Alacağın varlığına ilişkin esaslı çekişme, ayrı bir eda davasının konusudur.
- Rehinli alacaklar bakımından rehnin paraya çevrilmesine ilişkin kurallar ayrıca değerlendirilir.
- Borçlunun malvarlığını kaçırdığına dair emareler varsa, tasarrufun iptali ve cezai boyut ayrı dosyalarda ele alınır.
Aynı dilekçeyle hem tenfiz hem tespit istemek yerine, her talebin kendi merciine ve kendi usulüne uygun biçimde sunulması gerekir.
Kefil ve Müşterek Borçlulara Karşı Durum
Konkordato borçluya tanınan bir korumadır; kural olarak kefiller ve müşterek borçlular bakımından alacaklının hakları saklıdır. Bu nedenle asıl borçluya karşı takip durmuşken, kefile karşı takip yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Kefalet sözleşmesindeki süre ve bildirim koşulları bu değerlendirmenin ilk basamağıdır.
Kısa Kontrol Sırası
- İlan tarihleri ve mühlet süreleri takvime işlendi mi?
- Alacak, dayanak belgeleriyle birlikte süresinde bildirildi mi?
- Alacaklılar listesindeki kayıt kontrol edildi mi?
- Rehin, kefalet ve imtiyaz durumu belirtildi mi?
- Yedi günlük itiraz pencereleri için hazır dilekçe taslağı var mı?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Konkordato dosyalarında süreler kısa ve ilan tarihine bağlı olduğundan, borçlunun talebi öğrenildiği anda dosyanın bir hukukçu tarafından takibe alınması önem taşır.