Kripto varlıklar üzerinden yürütülen dolandırıcılık dosyalarında iki farklı mağduriyet iç içe geçer: parasını kaptıran yatırımcı ve hesabına şüpheli para geçtiği için hesabı bloke edilen kişi. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ile TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri bu alanda birlikte uygulanır. Bu rehber, bloke kararının kaynağını tespit etmeye ve doğru itiraz yolunu seçmeye odaklanır.
Önce Blokenin Kaynağını Belirleyin
Bir hesabın kullanılamaz hâle gelmesinin birden fazla nedeni olabilir ve her birinin itiraz yolu farklıdır:
- Adli el koyma: soruşturma kapsamında verilen karara dayanır; itiraz mercii ceza yargısıdır.
- İdari nitelikte askıya alma: şüpheli işlem bildirimi sonrası uygulanan geçici tedbirdir.
- Banka veya platformun sözleşmesel kısıtlaması: kurumun kendi risk politikasından doğar; önce kuruma başvuru gerekir.
- İhtiyati tedbir veya haciz: özel hukuk uyuşmazlığından kaynaklanır ve kendi usulüne tabidir.
Kaynağı öğrenmenin ilk adımı, kurumdan blokenin dayanağını ve karar tarihini yazılı olarak istemektir.
Adli Karara İtirazın Kurgusu
El koyma kararına karşı itiraz, kararı veren merciin türüne göre belirlenir ve kısa süreye tabidir. İtiraz dilekçesinde, paranın hesaba nasıl girdiğini açıklayan iktisap zinciri gösterilmelidir: iş sözleşmesi, satış faturası, kira geliri veya platform çekim kaydı gibi belgeler tarih sırasıyla sunulur. Salt "suçla ilgim yok" beyanı, blokenin kaldırılması için yeterli bir gerekçe oluşturmaz.
Mağdur Tarafta Varlık Takibi
- Transfer kayıtları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri eksiksiz derlenir.
- Platform yazışmaları, tanıtım mesajları ve yönlendiren kişilere ait hesap bilgileri kaydedilir.
- Savcılığa başvuruda, alıcı hesaplar üzerinde el koyma ve bakiye tespiti açıkça talep edilir.
- Yurt dışı merkezli platform söz konusuysa, hizmetin Türkiye'ye yönelik sunulup sunulmadığı ayrıca değerlendirilir.
- Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, iade talebi için özel hukuk yolu ayrıca planlanır.
Sıkça Yapılan Usul Hataları
Bloke kararına ilişkin itirazın bankaya dilekçe vererek yapılabileceği düşüncesi, en yaygın yanılgıdır; kurum yalnızca kendi kararını geri alabilir, adli kararı kaldıramaz. Bir diğer hata, farklı hesaplar arasında para aktararak durumu düzeltmeye çalışmaktır; bu tür hareketler soruşturmada aleyhe yorumlanabilir. Süreç boyunca yapılan tüm işlemlerin izlenebilir kalması, savunmanın en güçlü unsurudur.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; blokenin dayanağı ve dosyadaki isnat, izlenecek yolu tamamen değiştirebileceğinden bir avukatla değerlendirme yapılması önerilir.