Banka hesabına veya kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin kesilmesi tek bir hukuki işlem değildir. Aynı görünen sonucun ardında en az dört farklı hukuki dayanak olabilir ve her birinin itiraz yolu başkadır. Kaynağı tespit etmeden yazılan dilekçe, çoğunlukla ilgisiz bir makama gider ve sonuç doğurmaz.
Blokeyi Doğuran Dört Olasılık
- Adli el koyma: Soruşturma kapsamında savcılık talebi ve hâkim kararıyla hesaba el konulması. Sıklıkla dolandırıcılık veya TCK'da düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiasıyla gündeme gelir.
- İdari askıya alma: 5549 sayılı Kanun çerçevesinde şüpheli işlem bildirimi sonrasında uygulanan geçici tedbir.
- İcra haczi: Bir icra dosyası nedeniyle hesaba haciz konulması.
- Kurumun kendi uygulaması: 5411 sayılı Kanun ve mevzuattan doğan yükümlülükler ya da sözleşme hükümleri gerekçe gösterilerek yapılan kısıtlama.
Kaynağı Nasıl Öğrenirsiniz
- Bankadan veya platformdan, kısıtlamanın dayanağını ve varsa dosya numarasını yazılı olarak isteyin.
- Adli bir dosya varsa hangi savcılığın hangi soruşturma numarasıyla işlem yaptığını öğrenin.
- İcra kaynaklı ise dosya numarası üzerinden takibin dayanağını ve tebligatın size ulaşıp ulaşmadığını kontrol edin.
- Yazılı cevap alamıyorsanız talebinizi kalıcı bir kanaldan yineleyerek kaydını saklayın.
Her Kaynak İçin Ayrı Adres
Adli el koyma kararına karşı itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır ve süre kısadır; kararın öğrenilmesiyle birlikte harekete geçilmelidir. İcra haczinde ise yol icra dosyası üzerinden yürür: haczedilemezlik iddiası ya da usule aykırılık icra mahkemesine taşınır. İdari nitelikteki işlemler idari yargıda dava konusu yapılır. Sözleşmeye dayalı kısıtlamalarda muhatap kurumun kendisidir ve uyuşmazlık niteliğine göre tüketici ya da ticaret mahkemesinde görülür. Aynı dilekçenin dört yola birden gönderilmesi zaman kaybettirir; kaynağın tespiti bu nedenle ilk iştir.
Maaş, Nafaka ve Üçüncü Kişi Hakları
İcra kaynaklı hacizlerde maaş hesabının tamamının bloke edilmesi, kanunda öngörülen sınırlar bakımından itiraz konusu olabilir. Hesaptaki paranın üçüncü bir kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa, bunun banka kayıtları ve para akışıyla belgelenmesi gerekir; sözlü beyan tek başına yeterli olmaz.
Aklama Şüphesi Varsa Dikkat
Şüpheli işlem bildirimine konu olan hesaplarda, paranın kaynağını gösteren belgeler dosyanın merkezindedir. Satış sözleşmesi, fatura, kripto varlık platformu işlem dökümleri ve transfer açıklamaları kronolojik biçimde sunulmalıdır. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının tabi olduğu Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri kapsamında talep edilecek kayıtlar da bu çerçevede istenmelidir. Kaynağı açıklanamayan girişler, iyi niyetli kullanıcılar bakımından da uzayan soruşturmalara yol açar.
Metin genel bilgilendirme amaçlıdır; blokenin dayanağı, tutar ve soruşturmanın aşaması izlenecek yolu belirler. Süreler kısa olduğundan, kısıtlamayı öğrendiğiniz gün hukuki destek alınması önerilir.