İlamsız takip, elinde mahkeme ilamı bulunmayan alacaklının doğrudan icra dairesine başvurarak ödeme emri çıkarttığı yoldur. Borçlu açısından kritik olan nokta şudur: ödeme emrine karşı itiraz süresi kısadır ve bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir. Bu rehber, İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde yedi günlük itiraz penceresini ve itirazın hangi makama yapılacağını konu alır; çünkü pratikte en çok hak kaybı, itiraz iradesinin geç kalmasından değil, doğru yere ulaşmamasından doğar.
Sürenin Başladığı An
Yedi günlük süre, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren işler. Takibin başlatıldığı tarih, alacaklının dosya açtığı gün veya borçlunun durumu duyduğu gün değil; tebligat parçasındaki tarih esastır. Bu nedenle ilk yapılacak iş tebligatın kendisini ve zarfın üzerindeki şerhleri incelemektir. Tebligat usulsüz yapılmışsa bu ayrı bir hukuki iddiadır ve itirazdan farklı bir yol izler.
İcra Dairesi ile İcra Mahkemesini Karıştırmamak
Borca, faize veya imzaya yönelik itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine verilir. Buna karşılık takip işlemlerinin usulüne aykırılığına dayanan şikayet ve itirazın kaldırılması gibi talepler icra mahkemesinin işidir. Uygulamada görülen tipik yanlışlar:
- Süresi içinde hazırlanan itiraz dilekçesinin doğrudan icra mahkemesine sunulması ve dairedeki sürenin geçmesi
- Takibin yapıldığı daire yerine borçlunun kendi ilindeki bir icra dairesine dilekçe verilmesi
- İmzaya itirazın ayrıca ve açıkça belirtilmemesi
- Yetki itirazının esasa itirazla birlikte ileri sürülmemesi
İtiraz Dilekçesinin İçeriği
İtiraz sade olmalı ama eksiksiz olmalıdır. Borcun tamamına mı bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalı; kısmi itirazda kabul edilen tutar rakamla gösterilmelidir. Senede dayanan takiplerde imzanın inkâr edilip edilmediği ayrıca ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirtilir. Yetkiye itiraz edilecekse, hangi icra dairesinin yetkili olduğu da gösterilmelidir. Dilekçeye ekleneceklerin peşinen toplanması gerekir: ödeme dekontları, mutabakat yazışmaları, sözleşme metni ve varsa ibraname.
İtirazdan Sonraki Yol Haritası
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bundan sonra top alacaklıya geçer: itirazın kaldırılması veya iptali için mahkemeye başvurma yükü ondadır. Borçlu tarafında ise bu aşamada yapılması gereken, itiraz gerekçesini destekleyen belgeleri düzenli tutmak ve karşı tarafın açacağı davaya hazırlıklı olmaktır. Süre kaçırılmışsa dosya kapanmış sayılmaz; borcun bulunmadığına ilişkin ayrı bir dava yolu ile ödeme sonrası iade talepleri gündeme gelebilir, ancak bunlar itiraza göre daha ağır bir ispat yükü getirir.
Takvimi Tek Sayfada Tutmak
Tebliğ tarihi, itirazın son günü, itiraz tarihi, alacaklının başvuru ihtimali ve haciz riski aynı tabloda izlenmelidir. Özellikle tatil ve adli tatil dönemlerine denk gelen tebligatlarda son gün hesabı dikkatle yapılmalı, dilekçe son güne bırakılmamalıdır.
Bu metin bilgilendirme amacı taşır; takibin türü, dayanağı ve tebligatın niteliği sonucu değiştirebilir. Ödeme emri elinize ulaştıysa gecikmeden bir hukukçuya danışmanız önerilir.