Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankayı aramaktır; oysa blokenin kaynağı bankanın kendi kararı olmayabilir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK 282 ekseninde ilerleyen süreçlerde, kısıtlamanın idari mi yoksa adli mi olduğu belirlenmeden yapılan her başvuru boşa gider. Bu rehber, doğru merciin nasıl tespit edileceğini anlatır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
Hesap üzerindeki kısıtlama farklı temellere dayanabilir: soruşturma kapsamında verilmiş bir elkoyma veya tedbir kararı, mevzuat gereği yürütülen bir kontrol süreci, ya da bankanın kendi risk politikası kapsamındaki bir işlem. Bunların her birinde muhatap farklıdır. Bu nedenle bankadan alınacak ilk yazılı bilgi talebi, işlemin dayanağını ve varsa karar merciini sormaya odaklanmalıdır. Sözlü açıklamalar sonraki aşamalarda kullanılamaz.
Hangi Kapı Hangi Durumda
- Adli bir karara dayanan kısıtlamada muhatap banka değil, kararı veren mercidir; itiraz ceza muhakemesi usulüne göre yapılır
- Soruşturma kapsamında ise dosyaya vekaletle erişim ve kısıtlama kararının incelenmesi ilk adımdır
- Bankanın kendi işleminden kaynaklanan uyuşmazlıkta önce bankaya yazılı başvuru, ardından ilgili başvuru mercileri ve genel mahkeme yolu gündeme gelir
- Ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı üzerinden yaşanan sorunlarda, kuruluşun tabi olduğu düzenleme ayrıca belirlenir
Fonun Kaynağını Belgelemek
Aklama iddiasına karşı savunmanın merkezinde tek bir soru vardır: para nereden geldi. Bu nedenle hesaba giren her önemli tutar için kaynak belgesi hazırlanmalıdır. Satış sözleşmesi, tapu ve araç devir belgeleri, ücret bordroları, ortaklık kâr payı kararları, borç ödemesi ise ilgili sözleşme ve mahkeme kararları bu sette yer alır. Kripto varlık hareketlerinde platform ekstreleri, cüzdan adresleri ve işlem kayıtları kronolojik biçimde sunulmalıdır. Belge sırasının dağınık olması, dosyanın anlaşılmasını güçleştirir.
Uygulama Planı
- Bankadan işlemin dayanağı yazılı olarak istenir.
- Adli süreç varsa dosya numarası öğrenilir ve kısıtlama kararı incelenir.
- Kaynak belgeleri tarih sırasıyla dosyalanır; her tutar bir belgeyle eşleştirilir.
- İtiraz veya başvuru, tespit edilen mercie ve süresinde yöneltilir.
- Şirket hesapları da etkileniyorsa faaliyetin sürdürülmesine yönelik talepler ayrıca gerekçelendirilir.
Kapanış
Finans ve kripto alanındaki düzenlemeler sık güncellendiğinden, benzer görünen iki dosya farklı sonuçlanabilir. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve somut olaydaki hukuki niteleme yerine geçmez. Hesabınıza erişim kısıtlandığında, belge toplamaya başlamadan önce sürecin türünü bir hukukçuyla netleştirmeniz önerilir.