E-Haciz ve Satış Aşamasında Şikayet: İcra Mahkemesine Ne Zaman Gidilir?

İcra takibinde borçlu ya da üçüncü kişi açısından en sarsıcı an, çoğu zaman ödeme emrinin tebliği değil, banka hesabına elektronik haciz konulması veya haczedilen malın satışa çıkarılmasıdır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu bu aşamalar için ayrı denetim yolları öngörür ve bu yolların birbirinin yerine kullanılması mümkün değildir.

İtiraz ile Şikayeti Karıştırmayın

Ödeme emrine itiraz, borcun varlığına yöneliktir ve icra dairesine yapılır. Buna karşılık icra müdürlüğünün bir işleminin hukuka aykırı olduğu, usulsüz ya da hakkın yerine getirilmediği iddiası şikayet konusudur ve icra (hukuk) mahkemesine yöneltilir. E-haczin kapsamı, haczedilemez nitelikteki bir alacağa el atılması ya da satış işlemindeki usulsüzlükler bu ikinci grupta yer alır. İcra dairesine verilen bir şikayet dilekçesi, mahkemeye başvuru süresini kendiliğinden korumaz.

E-Hacizde Sık Görülen İtiraz Konuları

• Emekli maaşı, asgari geçim düzeyindeki ücret ya da nafaka gibi kısmen veya tamamen haczedilemeyen kalemlere el konulması.
• Takip tutarının çok üzerinde bir bakiyenin bloke edilmesi.
• Aynı borç için birden fazla hesapta eşzamanlı ve orantısız blokaj uygulanması.
• Ortak hesaplarda üçüncü kişinin payının gözetilmemesi.

Satış Sürecinde Kritik Eşikler

1. Kıymet takdirine karşı, raporun tebliğinden itibaren işleyen süre içinde icra mahkemesine başvurmak; bu süre geçtikten sonra değere itiraz genellikle dinlenmez.
2. Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğini kontrol etmek.
3. Elektronik ortamda yürütülen artırma sürecinde ilan içeriği ile taşınmazın fiili durumu arasındaki çelişkileri kayda geçirmek.
4. İhalenin feshi talebini, kanunda öngörülen kısa süre içinde ve fesih sebeplerini somutlaştırarak icra mahkemesine sunmak.

Üçüncü Kişinin Konumu

Haczedilen mal borçluya değil de üçüncü bir kişiye aitse, mesele şikayet değil istihkak iddiasıdır ve kendine özgü usul kurallarına tabidir. Malın kimin elinde bulunduğu, ispat yükünün hangi tarafta olacağını belirlediği için haciz tutanağındaki tespitler daha sonra değiştirilmesi güç bir zemin oluşturur. Tutanağa itiraz kaydı düşmeden imzalamak, ilerideki istihkak iddiasını ciddi biçimde zayıflatır.

Hatırlatma

İcra hukukunda süreler kısadır ve çoğu kez tebliğ tarihine bağlıdır. Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; takibin türü, malın niteliği ve tebligatın usulü sonucu değiştirebileceğinden, dosya örneğinizle birlikte hukuki destek almanız önerilir.