İcra takibinde asıl kırılma, ödeme emrinin tebliğinden sonra başlar. Borçlunun mal beyanında bulunup bulunmaması ve haczedilen malların satış aşamasına ne şekilde taşındığı, dosyanın sonucunu belirler. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde, mal beyanı ile satış arasındaki bağlantıya odaklanır.
Mal Beyanı Bir Formalite Değildir
Ödeme emrinin kesinleşmesiyle borçlunun, borcunu karşılayacak malvarlığını bildirme yükümlülüğü doğar. Süresinde beyanda bulunmamanın ve gerçeğe aykırı beyan vermenin ayrı yaptırımları vardır; bu nedenle beyanın hem zamanında hem de doğru yapılması gerekir. Beyanın kapsamı, yalnızca taşınmazlarla sınırlı değildir; alacaklar, araçlar, ticari işletmedeki haklar ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar da bildirilmelidir.
Alacaklı Tarafında Takip Edilecekler
- Haciz tutanağının içeriği ve haczedilen malların ayrıntılı tespiti
- Kıymet takdiri raporunun tebliği ve itiraz süresinin işleyişi
- Satış talebinin kanuni süre içinde yapılıp yapılmadığı
- Taşınmazlarda tapu şerhi ile üzerindeki takyidatların durumu
- Üçüncü kişi elindeki mal ve alacaklara ilişkin bildirim yazıları
Kıymet Takdirine İtiraz Aşaması Kaçırılmasın
Satış bedelinin belirlenmesinde esas alınacak değer, kıymet takdiri ile ortaya konur. Bu rapora karşı icra mahkemesine yapılacak itiraz için tanınan süre kısadır ve kaçırıldığında değer tartışması ihale aşamasında güçleşir. Rapor tebliğ edildiğinde emsal veriler, taşınmazın imar durumu ve yapıdaki eklentiler bir arada değerlendirilmelidir.
Elektronik Satış ve İhale
Satışlar elektronik ortamda yürütülen teklif sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir. İlanın içeriği, tebligatların usulüne uygun yapılması ve satış şartlarındaki bilgilerin doğruluğu, ihalenin akıbetini doğrudan etkiler. Bu unsurlardaki eksiklikler, ihalenin feshi talebine dayanak oluşturabilir; talep için öngörülen süre de kısadır.
Borçlu Açısından Savunma Alanı
Haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin şikâyet, ailenin geçimi için gerekli eşyalar ve maaş haczindeki sınırlar, borçlunun başvurabileceği başlıca korumalardır. Üçüncü kişinin mülkiyet iddiası varsa istihkak yoluna zamanında başvurulmalı; mülkiyeti gösteren fatura, sözleşme ve ödeme belgeleri hazırda tutulmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İcra dosyalarında süreler birbirini tetiklediğinden, dosyanızdaki güncel aşamaya göre hukuki destek alınması yararlı olacaktır.