Aklama şüphesiyle başlayan bir soruşturmada dosyanın seyri, çoğu zaman iddianame yazılmadan çok önce, paranın kaynağını gösteren belgelerin hangi sırayla toplandığına bağlı olarak belirlenir. TCK 282 kapsamındaki dosyalarda savunmanın tipik dezavantajı, kişinin ekonomik geçmişinin farklı kurumların kayıtlarında parça parça durması ve hiçbir aşamada tek bir dosya hâline getirilmemesidir. Aşağıdaki kontrol listesi, 5549 sayılı Kanun ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde tutulan kayıtların ve SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelerinden doğan verilerin, delil eksikliği ortaya çıkmadan derlenmesine odaklanır.
Paketi kurmaya ne zaman başlanır
Şüpheli işlem bildirimi ilgilisine tebliğ edilmez; kişi durumu çoğunlukla bir hesap hareketi kısıtlandığında ya da ifadeye çağrıldığında öğrenir. Bu nedenle belge derleme işi ilk temas anında başlamalıdır. İlk günün işi, hangi hesapların hangi tarih aralığında incelendiğini anlamak ve o aralığı kapsayan tüm kayıtları bankalardan resmî yazıyla istemektir. Sonradan talep edilen ekstrelerde kurumun saklama süresi dolmuş olabilir; erken talep, gecikince telafi edilemeyen tek adımdır.
Paketin dört klasörü
- Kaynak klasörü: gelirin doğduğu belgeler; satış sözleşmesi, tapu kaydı, ücret bordrosu, kâr payı dağıtım kararı, vergi beyannamesi.
- Akış klasörü: paranın hesaplar arasındaki hareketini tarih sırasına dizen ekstreler ve dekontlar.
- Karşı taraf klasörü: ödeme yapılan veya alınan kişilerin kimliği, ticari ilişkiye ait yazışma, fatura ve sevk belgeleri.
- Dijital klasör: kripto varlık platformu işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve platformun kullanıcıya verdiği doğrulanabilir çıktılar.
Fon kaynağı savunmasında en sık kalan boşluk
Uygulamada en çok görülen eksiklik, gelirin varlığı ispatlandığı hâlde o gelirle tartışma konusu hesap hareketi arasındaki bağın kurulmamasıdır. Bir taşınmaz satışının gerçekleştiğini göstermek tek başına yeterli değildir; bedelin hangi tarihte hangi hesaba girdiği, oradan hangi işleme konu olduğu adım adım izlenebilmelidir. Zincirde tek bir halka atlandığında geri kalan belgelerin ispat gücü belirgin biçimde düşer.
Kripto tarafında ayrı dikkat
Platform kayıtları çoğu zaman kullanıcı ekranından alınan görüntüyle sunulur; bu, itiraza en açık delil biçimidir. Bunun yerine platformdan resmî yazışmayla ya da kullanıcı panelinden alınan doğrulanabilir işlem dökümü istenmeli, zincir üzerindeki hareketler cüzdan adresi ve tarih ile eşleştirilerek ayrı bir tabloda gösterilmelidir. Yurt dışı merkezli platformlarda talep yazışmasının kayıt altına alınması, belge gelmediğinde bu durumu dosyaya bildirebilmek bakımından önemlidir.
Dosyayı kapatmadan önce hızlı gözden geçirme
- Her hesap hareketi için bir kaynak belgesi eşleştirildi mi?
- Tarih boşluğu kalan dönem var mı?
- Yabancı dildeki belgelerin çevirisi hazır mı?
- İstenip de gelmeyen belgeler için dosyaya ayrıca dilekçe sunuldu mu?
Buradaki başlıklar genel bir çalışma düzeni sunar; her dosyanın işlem hacmi, kurum yazışmaları ve suçlamanın kapsamı farklı ağırlıklar yaratır. Belge taleplerinin zamanlaması dosyaya göre değiştiğinden, somut olayda bir hukukçuyla birlikte planlama yapılması yerinde olur.