Haczedilen bir malın satışa çıkarılması, borçlu açısından itiraz imkânlarının daraldığı değil, farklılaştığı bir aşamadır. İİK ve HMK çerçevesinde satış süreci boyunca kullanılabilecek araçlar bellidir; ancak bunların çoğu kısa süreli olduğundan, süreci takip etmeyen borçlu satış gerçekleştikten sonra elinde yalnızca sınırlı bir şikâyet imkânıyla kalır. Bu kontrol listesi, satış aşamasında hangi belgenin hangi anda hazır olması gerektiğine odaklanır.
Kıymet takdiri: en kritik ve en çok kaçırılan aşama
Malın satışa esas değeri kıymet takdiri ile belirlenir ve bu değer, ihalede oluşacak bedelin tabanını kurar. Düşük belirlenmiş bir değere itiraz edilmezse, sonraki aşamalarda aynı itiraz aynı güçle ileri sürülemez. İtirazın etkili olması için raporun teknik yönden karşılanması gerekir: taşınmazda emsal satış örnekleri, imar durumu, ruhsat ve eklenti bilgileri; araçta hasar kaydı, kilometre ve ekspertiz raporu. Sadece değerin düşük olduğunu belirten dilekçe, çoğunlukla sonuç doğurmaz.
Satış ilanı ve tebligat zinciri
- İlanın içeriği ile dosyadaki mal tanımının örtüşüp örtüşmediği.
- Satış ilanının borçluya ve ilgililere usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği.
- Adres değişikliği bildirilmişse yeni adrese tebligat yapılıp yapılmadığı.
- Tebligat parçalarının dosyadan örnek alınarak saklanması.
Haczedilmezlik ve meskeniyet iddiasında belge düzeni
Haczedilmezlik iddiası, iddianın kendisiyle değil onu destekleyen kayıtlarla sonuç doğurur. Konutun fiilen oturulan yer olduğu; nüfus kayıt örneği, abonelik ve fatura kayıtları, muhtarlık belgesi ve okul kayıtlarıyla gösterilir. Halihazırda başka taşınmaz bulunmadığı, tapu sorgusu ile belgelenir. Bu iddia için öngörülen süre kısadır; bu nedenle haciz tutanağının tebliğ tarihinin kayıt altına alınması gerekir.
Satışı durdurabilecek yollar
Borcun yapılandırılması, taksitlendirme talebi, alacaklıyla yapılacak protokol ya da icra takibine karşı açılmış bir davada verilecek tedbir kararı satışın seyrini değiştirebilir. Bu yolların her biri farklı belge ister: ödeme gücünü gösteren kayıtlar, teminat imkânı veya derdest davaya ilişkin dosya bilgisi. Talebin son güne bırakılması, çoğu zaman belgelerin yetişememesi nedeniyle sonuçsuz kalmasına yol açar.
İhale sonrası şikâyet
İhalenin feshi istemi, ihale sürecindeki usulsüzlüğün somut olarak gösterilmesine dayanır. Bu nedenle satış günü tutulan notlar, katılımcı sayısı, artırma sırasında yaşananlar ve tutanak içeriği önem taşır. Şikâyetin genel ifadelerle değil, dosyadan alınmış belgelerle desteklenmesi gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, malın niteliği ve dosyadaki tebligat geçmişi kullanılabilecek yolları değiştirdiğinden, satış aşamasına gelen bir dosyada gecikmeden hukuki değerlendirme alınması önerilir.