İcra takibiyle karşılaşan borçlunun en kritik kararı, itirazını hangi mercie yönelteceğidir. Aynı takipte bazı itirazlar icra dairesine, bazıları icra mahkemesine, bazı talepler ise genel mahkemeye yapılır. Yanlış kapıya verilen dilekçe süreyi durdurmaz ve takip kesinleşir; bu noktadan sonra borçlunun elindeki seçenekler ciddi biçimde daralır.
Ödeme Emrine İtiraz: Adres İcra Dairesidir
İlamsız takipte ödeme emrini alan borçlunun borca, imzaya veya yetkiye itirazı, süresi içinde takibin yapıldığı icra dairesine yapılır. Bu itiraz takibi kendiliğinden durdurur ve alacaklıyı itirazın kaldırılması ya da iptali yoluna zorlar. İtiraz dilekçesinin icra mahkemesine verilmesi sık görülen bir hatadır; mahkeme bu aşamada itirazı kabul edecek merci değildir.
Kambiyo Takibinde Kural Tersine Döner
Çek, bono veya poliçeye dayalı kambiyo senetlerine mahsus takipte itiraz icra dairesine değil, doğrudan icra mahkemesine yapılır ve süre genel takibe göre daha kısadır. Üstelik bu itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma etkisi için ayrıca tedbir kararı gerekir. İki rejimi karıştırmak, borçlu açısından hem süre hem de icra baskısı yönünden ağır sonuç doğurur.
Haciz Aşamasına Özgü Başvurular
- Haczedilmezlik şikâyeti: maaş, emekli aylığı veya ev eşyası gibi kalemlerde haczin kaldırılması talebi icra mahkemesine yapılır; süre haczin öğrenilmesinden işler.
- İstihkak iddiası: haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası önce icra dairesine bildirilir, ardından dosya icra mahkemesine taşınır.
- Memur işlemine şikâyet: usulsüz tebligat, kıymet takdiri veya satış işlemlerine yönelik şikâyet icra mahkemesine yapılır; kamu düzenine aykırılık hâllerinde süre koşulu aranmaz.
- Gecikmiş itiraz: engel nedeniyle süresinde itiraz edememiş borçlu, engelin kalkmasından itibaren çok kısa bir süre içinde icra mahkemesine başvurur.
Borcun Esasını Tartışmak İstiyorsanız
Takip kesinleşse dahi borcun aslında bulunmadığını ileri sürmek isteyen borçlunun yolu icra mahkemesi değil, genel mahkemede açılacak menfi tespit davasıdır. Para ödenmişse istirdat davası gündeme gelir. İcra mahkemesi dar yetkili bir merci olduğundan, geniş kapsamlı delil incelemesi gerektiren iddialar bu mahkemede sonuç vermez. Bu ayrım en baştan kurulmazsa, aylar süren bir yargılamanın sonunda görev yönünden ret kararıyla karşılaşılır.
Takvim Kurmadan Dilekçe Yazmayın
- Tebliğ tarihi tebligat mazbatasından teyit edilir, dosya üzerinden değil.
- Takibin türü (ilamlı, ilamsız, kambiyo, rehnin paraya çevrilmesi) ödeme emri başlığından belirlenir.
- Her başvuru için merci ve son gün ayrı satırda listelenir.
- UYAP üzerinden gönderilen dilekçenin dosyaya düştüğü teyit edilir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; takip türü ve dosyadaki işlem geçmişi süreleri değiştirebileceğinden, itiraz yolunu seçmeden önce dosyanın incelenmesi önerilir.