Haciz aşaması tamamlanıp taşınır veya taşınmaz satış süreci başladığında, hem borçlunun hem alacaklının elindeki en kısa ömürlü araç şikâyettir. İİK kapsamında öngörülen yedi günlük süre pek çok dosyada aslında kaçırılmaz; dilekçe yanlış mercie verildiği için kullanılamaz hâle gelir.
Hangi İşlem Hangi Kapıya Götürülür?
Satış aşamasındaki itirazların tamamı tek bir merciye ait değildir. Ayrımı baştan yapmak, süre kaybının önündeki ilk bariyerdir.
- Satış ilanının usulsüz tebliği, kıymet takdirinin usulüne aykırılığı, artırma şartnamesindeki hatalar: icra mahkemesine şikâyet.
- İhalenin feshi talebi: ihaleyi yapan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesi.
- Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası: istihkak prosedürü, yine icra mahkemesi.
- Borcun kendisine yönelik itirazlar: bu aşamada değil, ödeme emri tebliği aşamasında ve icra dairesine yöneltilir.
- Alacağın esasına ilişkin uyuşmazlıklar: genel mahkemede açılacak dava.
Uygulamada en sık görülen hata, satış işlemine yönelik şikâyetin doğrudan icra dairesine dilekçeyle bildirilmesidir. İcra müdürlüğü kendi işlemini denetleyen merci değildir; bu yolla verilen dilekçe süreyi korumaz.
Yedi Gün Ne Zaman İşlemeye Başlar?
Sürenin başlangıcı için işlemin yapıldığı tarih değil, ilgilinin o işlemden haberdar olduğu an esas alınır. Bu nedenle tebligat parçasının tarihi, dosyanın elektronik ortamdaki görüntülenme kaydı ve ilan tarihleri birlikte not edilmelidir. Tebligatın usulsüz olduğu iddiası ileri sürülecekse, öğrenme tarihi ayrıca ve tutarlı biçimde ortaya konmalıdır; aksi hâlde şikâyet süresinde değerlendirilmez.
Dilekçenin Kurgusu
- Şikâyet konusu işlem, tarih ve dosya numarasıyla tek cümlede tanımlanır.
- Hangi usul kuralının ihlal edildiği somut olarak gösterilir; genel ifadeler yerine işlemin hangi unsurunun eksik olduğu yazılır.
- Öğrenme tarihi ve dayanağı belirtilerek sürenin korunduğu ortaya konur.
- Satışın durdurulmasına yönelik tedbir talebi ayrı bir kalem olarak istenir; aksi hâlde şikâyet sonuçlanmadan ihale gerçekleşebilir.
- Fesih ihtimaline karşı zarar ve sorumluluk yönünden ikinci yol saklı tutulur.
Yanlış Mercie Verilmiş Dilekçeyle Ne Yapılır?
Dilekçe yanlış yere verilmişse yapılacak ilk iş, kalan süreyi hesaplamak ve doğru mercie yeni bir başvuru yapmaktır. Süre dolmuşsa tartışma, işlemin süresiz şikâyete tabi bir kamu düzeni ihlali içerip içermediğine kayar. Bu değerlendirme dosyanın somut verilerine bağlıdır ve baştan güvenilecek bir çıkış yolu olarak planlanmamalıdır.
Satış sürecinde belgelerin tarih sırasıyla tutulduğu tek bir dosya izleği oluşturmak, hem şikâyet hem de ihalenin feshi aşamasında zaman kazandırır. Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup, her icra dosyasının kendi tebligat ve süre tablosu farklı sonuç doğurabilir; işlem yapmadan önce dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.