Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını en doğrudan etkileyen icra işlemidir ve buna karşı yapılacak başvurunun türü, hangi hatanın ileri sürüldüğüne göre değişir. İİK sisteminde borca ve imzaya itiraz ile icra işlemine karşı şikayet birbirinden ayrı kurumlardır; HMK ise bu başvuruların usulüne ilişkin genel çerçeveyi tamamlar. Yanlış başvuru türü seçildiğinde, haklı bir talep esasa girilmeden reddedilir.
İki Farklı Başvuru, İki Farklı Kapı
Ödeme emri tebliğ edildikten sonra borcun bulunmadığı ya da imzanın kendisine ait olmadığı ileri sürülecekse, bu bir itirazdır ve süresi içinde icra dairesine yapılır. Buna karşılık takip kesinleşmiş ve haciz uygulanmışsa, artık borcun varlığı tartışılmaz; bu aşamada ileri sürülebilecek olan, haczin usule aykırı biçimde uygulandığı yönündeki şikayettir ve muhatap icra hukuk mahkemesidir. Maaş üzerindeki haczin oranına, kesintinin başlangıcına ya da haczedilemeyecek bir kalemin kesilmesine ilişkin başvurular bu ikinci gruba girer.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir
Ücret ve maaş alacaklarının tamamı haczedilemez. Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan kısım dışarıda bırakılır; ancak kesinti hiçbir halde maaşın dörtte birinden az olamaz. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışındadır ve kendi rejimine tabidir. Birden fazla haciz varsa bunlar sıraya girer, aynı anda birden çok kesinti yapılamaz. Emekli aylıkları ve bazı sosyal yardımlar bakımından ise özel hükümler bulunduğundan, kesintinin dayanağı ayrıca kontrol edilmelidir.
İşveren Tarafındaki Yükümlülük
- Haciz müzekkeresine süresi içinde cevap verilmemesi, işveren bakımından sorumluluk doğurabilir.
- Borçlunun işten ayrılması durumunda bu bilgi icra dairesine bildirilmelidir.
- Kesilen tutarın dosyaya yatırılmaması ayrı bir uyuşmazlık başlığıdır.
- Kesintinin hangi kalemler üzerinden hesaplandığı bordroda açık gösterilmelidir.
Kesinti Başladığında İzlenecek Sıra
- UYAP üzerinden dosyayı görüntüleyip takip dayanağını ve kesinleşme tarihini tespit edin.
- Ödeme emrinin size usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğini kontrol edin.
- Bordroyu haciz müzekkeresiyle karşılaştırıp kesinti oranını hesaplayın.
- Sorun oranda ya da usuldeyse şikayet yoluna, borcun kendisindeyse itiraz yoluna gidin.
- Şikayet süresinin öğrenme tarihinden işlediğini not edip başvuruyu geciktirmeyin.
Kısa Not
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve takip dosyanızın içeriğini değerlendirmez. Başvurunun türü ile süresi sonucu belirlediğinden, kesinti fark edildiğinde dosya üzerinden hukuki destek alınması yararlı olacaktır.