Borçlunun konkordato talebi mahkemece kabul edildiğinde alacaklı açısından tablo bir anda değişir: başlatılmış takipler durur, yeni takip yapılamaz ve alacağın akıbeti artık icra dairesinde değil, asliye ticaret mahkemesi ile komiser heyetinin yürüttüğü süreçte belirlenir. Bu geçişi fark etmeyen alacaklı, İİK'nın tanıdığı kısa şikâyet sürelerini boşa geçirir.
Mühlet Alacaklıya Ne Yapar?
Geçici ve kesin mühlet kararlarıyla birlikte, kural olarak borçlu aleyhine takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Bu dönemde icra dairesine yapılan başvuru işlem üretmez; alacaklının yapması gereken, sürecin yürütüldüğü ticaret mahkemesi dosyasına ve komisere yönelmektir. Rehinli alacaklılar ile bazı alacak türleri bakımından farklı sonuçlar doğabileceğinden, alacağın niteliği baştan belirlenmelidir.
Alacak Bildirimi: İlk ve En Kritik Adım
Konkordato ilanı ile birlikte alacaklılara alacaklarını bildirmeleri için çağrı yapılır. Bildirimde bulunmayan veya eksik bildiren alacaklı, alacaklılar cetvelinde hiç ya da olması gerektiği tutarda yer almayabilir.
- Alacağın asıl tutarı, işlemiş faizi ve fer'ileri ayrı ayrı gösterilir.
- Dayanak belgeler eksiksiz eklenir: sözleşme, fatura, irsaliye, cari hesap ekstresi.
- Teminat ve rehin varsa açıkça belirtilir; imtiyazlı alacak iddiası ayrıca gerekçelendirilir.
- Devam eden dava veya takip dosyaları listelenir.
- Bildirim tarihi ve tebliğ kaydı saklanır.
Komiserin İşlemine Karşı Şikâyet
Alacağın cetvele hiç alınmaması, eksik ya da farklı sırada yazılması gibi durumlarda alacaklının başvuracağı yol, komiserin işlemine karşı mahkemeye şikâyettir. Kanun bu şikâyet için yedi günlük kısa bir süre öngörmüştür ve süre işlemin öğrenilmesinden itibaren işler. Bu nedenle cetvelin ilan veya tebliğ tarihi ile inceleme tarihi mutlaka kayda geçirilmelidir. Şikâyet dilekçesinde itiraz edilen kalem tek tek gösterilmeli, alacağın doğumunu ve tutarını ispatlayan belgelere atıf yapılmalıdır; genel nitelikte bir itiraz bu kısa süre içinde sonuç almayı zorlaştırır.
Projeye Karşı Tutum Belirlemek
- Konkordato projesi incelenerek öngörülen ödeme oranı ve vadeler değerlendirilir.
- Alacaklının tasfiye hâlinde eline geçecek muhtemel tutarla karşılaştırma yapılır.
- Alacaklılar toplantısındaki oy kullanımı bu karşılaştırmaya göre planlanır.
- Kefil ve müteselsil borçlulara karşı hakların durumu ayrıca gözden geçirilir.
- Mühletin kaldırılmasını gerektiren bir durum varsa, buna ilişkin talep gerekçesiyle mahkemeye sunulur.
Sürecin Kendi Takvimi Vardır
Konkordato dosyalarında geçici mühlet, kesin mühlet ve uzatma aşamaları birbirini izler; her aşamada alacaklı bakımından farklı imkânlar açılır ve kapanır. Takvimi borçlunun açıklamalarından değil, mahkeme kararlarından ve ilanlardan takip etmek gerekir. Kefil veya teminat ilişkisi bulunan alacaklılar için, borçlu hakkındaki sürecin bu kişilere etkisi ayrı bir başlık olarak ele alınmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Alacağın türü, teminat durumu ve mühlet aşaması izlenecek adımları değiştirebileceğinden, ilanı gördüğünüz anda dosyaya özgü bir strateji oluşturulması yerinde olacaktır.