İcra takiplerinde en pahalı hata, itirazın süresinde yapılmaması değil; süresinde ama yanlış mercie yapılmasıdır. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, ödeme emrine itirazın nereye, nasıl ve hangi süre içinde yöneltileceğini adım adım açıklar.
İtiraz Nereye Yapılır?
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir ve süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Bu itirazın icra mahkemesine dilekçe verilerek yapılması sonuç doğurmaz; süre geçtiğinde takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Kambiyo senetlerine mahsus takipte ise tablo değişir: itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır. Bu takip türünde imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde itiraz yalnızca borca itiraz olarak değerlendirilir.
İtirazın İçeriği Sonucu Nasıl Değiştirir?
- Borcun tamamına mı bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır; kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım için takip kesinleşir.
- Yetkiye itiraz, esasa itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir.
- Faiz oranına veya işlemiş faize itiraz ayrıca belirtilmezse bu kalemler tartışma dışı kalabilir.
- İtiraz dilekçesinin havale ve kayıt tarihini gösteren örneği mutlaka alınmalıdır.
Süre Kaçtıysa Elde Kalan Yollar
Kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemeyen borçlu için gecikmiş itiraz yolu vardır; bu talep engelin ortadan kalkmasından itibaren üç gün içinde ve icra mahkemesine yöneltilir. Takibin dayanağı ya da işlemler usule aykırıysa devreye şikâyet girer: icra dairesi işlemlerine karşı icra mahkemesine yapılan şikâyet kural olarak yedi günlük süreye tabidir; kamu düzenine aykırılık gibi hâllerde ise süresiz şikâyet mümkündür. İtiraz, şikâyet ve menfi tespit birbirinin yerine geçmez; her biri farklı merci ve farklı sonuç üretir.
İtiraz Sonrası: Kaldırma mı, İptal mi?
İtiraz üzerine takip durur ve top alacaklıya geçer. Alacaklının elinde İİK'nın aradığı nitelikte bir belge varsa itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurur; bu yargılama dar yetkili ve belgeye dayalıdır. Böyle bir belge yoksa itirazın iptali davası genel mahkemede açılır ve bu dava itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süreye bağlıdır. Alacaklının belgesiz dosyayla icra mahkemesine gitmesi, çoğu zaman ret kararı ve tazminat riskiyle sonuçlanır.
Borçlu Tarafında Takvim Kurulumu
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve saati kayda geçirilir.
- Yedi günlük itiraz süresinin son günü ile mal beyanı süresi ayrı ayrı işaretlenir.
- İtirazın icra dairesine ulaştığı tarih dosya örneğiyle doğrulanır.
- Takibin durup durmadığı dosya üzerinden teyit edilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Takip türü, senedin niteliği ve tebligatın usulü değiştiğinde süreler ve başvurulacak merci de değişir; ödeme emri elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız isabetli olacaktır.