Kripto varlık kaynaklı mağduriyetlerde dosyanın kaderini çoğu zaman hukuki niteleme değil, delilin ne kadar erken sabitlendiği belirler. Platform erişimi kapanabilir, sohbet grupları silinebilir, transfer geçmişi ekran görüntüsü dışında elde kalmayabilir. Bu rehber; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK kapsamındaki aklama hükümleri ekseninde, şikâyet öncesi delil paketinin nasıl kurulacağına odaklanır.
Zaman Baskısı Neden Bu Kadar Yüksek?
Bu tür dosyalarda para hareketi genellikle birkaç aşamalıdır: banka hesabından aracıya, oradan cüzdana, ardından birden çok adrese dağılım. Her aşama arasında geçen süre, izlenebilirliği düşürür. Bu nedenle delil toplama işi, hukuki nitelemenin netleşmesini beklemeden başlatılmalıdır.
Delil Paketinin Katmanları
- Para giriş katmanı: Banka dekontları, havale açıklamaları, karşı hesap bilgileri ve varsa kart ekstreleri
- Zincir üstü katman: Gönderim yapılan cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve transfer zamanları; ekran görüntüsü değil, kopyalanabilir metin olarak
- İletişim katmanı: Yatırım tavsiyesi verildiği iddia edilen mesajlaşmalar, çağrı kayıtları, numaralar ve kullanıcı adları
- Tanıtım katmanı: Platformun vaatlerini gösteren sayfalar, reklam görselleri ve kayıt sırasında sunulan belgeler
- Kimlik katmanı: Kayıt sırasında yüklenen belgeler ve doğrulama yazışmaları
Ekran Görüntüsünü Delile Dönüştürmek
Yalın bir ekran görüntüsü, karşı taraf itiraz ettiğinde tek başına zayıf kalır. Görüntünün alındığı cihaz, tarih bilgisi ve kaynağa ait adres birlikte kayda geçirilmelidir. Silinme ihtimali yüksek içeriklerde noter aracılığıyla tespit yaptırmak, sonradan üretildi savunmasını büyük ölçüde etkisiz kılar. Cihaz üzerindeki uygulamaların kendiliğinden temizlik yapmasını önlemek için, ilgili hesaplardan çıkış yapılmaması ve cihazın sıfırlanmaması gerekir.
Şikâyet Metnini Delille Eşleştirmek
Dilekçe ile ekler arasında birebir eşleşme kurulmadığında, dosya hacimli olsa bile okunabilirliğini kaybeder. Her iddia cümlesinin karşısına hangi ekin dayanak gösterildiği yazılmalı; para akışının kronolojik bir tablo hâlinde sunulması tercih edilmelidir. Hesaplar üzerinde tedbir talebi düşünülüyorsa, bu talebin gecikmesi hâlinde doğacak sonuçlar da somut biçimde açıklanmalıdır.
En Sık Görülen Delil Kayıpları
- Uygulamanın telefondan silinmesi ve yerel kayıtların birlikte gitmesi
- Aynı olayla ilgili birden çok e-posta hesabının kullanılması ve yazışmaların bütünlüğünün kopması
- Transfer kimliklerinin not edilmemesi, yalnızca tutar bilgisinin hatırlanması
- Tanıtım sayfalarının erişime kapanmadan önce kaydedilmemesi
Yukarıdaki başlıklar genel bir hazırlık çerçevesi sunar; her olayın para akışı, kullanılan platform ve karşı tarafın konumu farklı bir strateji gerektirebilir. Kayıp büyüdükçe erken hukuki değerlendirmenin önemi artar.