İş uyuşmazlıklarında dava dilekçesi ne kadar iyi yazılırsa yazılsın, arabuluculuk aşaması atlandıysa dosya esasa girilmeden usulden reddedilir. 7036 sayılı Kanun, işçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından arabuluculuğu dava şartı hâline getirmiştir. Buradaki asıl risk, hangi talebin bu şarta tabi olduğunun yanlış değerlendirilmesidir.
Hangi Talep Hangi Kapıdan Geçer?
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ücreti gibi alacak talepleri ile işe iade talebi arabuluculuk kapsamındadır. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri ile bunlara bağlı rücu istemleri bu şartın dışında tutulmuştur. 4857 sayılı Kanun kapsamındaki iş güvencesi hükümlerine dayanan işe iade talebinde ise fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işleyen kısa süre içinde arabulucuya başvurulması gerekir.
Başvuru Öncesi Hazırlık Kontrol Listesi
- Fesih bildiriminin tarihini ve şeklini gösteren belgeyi ayırın.
- Çalışma süresini gösteren hizmet dökümü ve işe giriş bildirgesini temin edin.
- Ücret ve ek ödemelere ilişkin bordro, banka hesap dökümü ve yan hak kayıtlarını derleyin.
- Fazla çalışma iddiası varsa giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgesi ve tanık isimlerini not edin.
- Talep kalemlerini rakamsal olarak ayrıştıran bir tablo hazırlayın.
Son Tutanak Neden Bu Kadar Önemli?
- Anlaşmama tutanağında talep kalemlerinin eksik gösterilmesi, sonraki davada tartışma yaratır.
- Tarafların doğru şekilde gösterilmesi gerekir; alt işveren-asıl işveren ilişkisi varsa her ikisi de yer almalıdır.
- Kısmi anlaşma hâlinde, anlaşılan ve anlaşılamayan kalemler açıkça ayrılmalıdır.
- Tutanağın aslına uygun örneği dava dilekçesine eklenmelidir.
Sosyal Güvenlik Talepleri Farklı Bir Kanaldır
Hizmet tespiti ve prim gün sayısına ilişkin uyuşmazlıklar 5510 sayılı Kanun ekseninde ayrı bir çerçevede ele alınır ve kurumun taraf olduğu bu davalar arabuluculuk kapsamına aynı biçimde girmez. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin 6331 sayılı Kanun kaynaklı idari süreçler de ayrıca yürür. Tüm talepleri tek başvuruya sığdırmak, doğru talebi zayıflatır.
Kapanış
Arabuluculuk aşaması, davadan önce dosyanın sınandığı ilk yerdir; hazırlıksız gidilen görüşme sonraki aşamayı da olumsuz etkiler. Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Fesih türü, çalışma biçimi ve talep kalemleriniz farklı bir yol gerektirebileceğinden, başvurudan önce hukuki değerlendirme almanız uygun olur.