İş güvencesi kapsamındaki bir feshe karşı yürütülen sürecin en kırılgan yanı, birbirini izleyen iki kısa süredir. Bu sürelerden biri kaçırıldığında dosya esasa hiç girilmeden kapanır. Aşağıda bu takvimin nasıl kurulacağı ve hangi merciin ne zaman devreye gireceği ele alınıyor.
Bir Aylık Arabuluculuk Başvurusu
4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, iş sözleşmesi feshedilen işçinin fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmasını öngörür. Bu süre hak düşürücüdür ve işverenle yapılan görüşmeler, tazminat pazarlığı ya da işe geri alınma vaadi süreyi durdurmaz. Fesih bildiriminin yazılı yapılmadığı hâllerde başlangıç anının nasıl ispat edileceği ayrı bir sorundur; bu durumda işten çıkış bildirimi, son çalışma günü ve varsa yazışmalar birlikte değerlendirilir.
Son Tutanaktan Sonraki İki Hafta
Arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Uygulamada en çok kaybedilen aşama burasıdır; çünkü bir aylık süreyi başarıyla yakalayan dosyalar, tutanak sonrası bu kısa pencereyi gözden kaçırabilmektedir. Tutanağın tarafa hangi tarihte ulaştığı değil, düzenlendiği tarih esas alınır. Bu nedenle görüşme bittiği anda tutanağın bir örneği alınmalı ve tarih hemen kayda geçirilmelidir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Dava iş mahkemesinde görülür. Yetki bakımından davalı işverenin yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesi arasında seçim mümkündür. Birden fazla işverenin bulunduğu, alt işveren ilişkisi ya da grup şirketi yapısı içeren dosyalarda arabuluculuk başvurusunun hangi tüzel kişilere yöneltildiği kritik önemdedir; başvuruda yer almayan bir işveren aleyhine sonradan dava açıldığında dava şartı eksikliği gündeme gelir. Bu nedenle ticaret sicil kayıtları başvurudan önce kontrol edilmelidir.
İşe İade Talebini Güçlendiren Belgeler
- Fesih bildirimi ve gerekçesinin yazılı metni
- İşyerinde çalışan sayısını ve kıdemi gösteren kayıtlar
- Savunma istem yazısı ve verilen savunma
- Performans veya disiplin sürecine ilişkin tutanaklar
- Aynı dönemde yapılan yeni işe alımlara dair ilan ve kayıtlar
Fesihten Sonraki İlk Hafta
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihi belgeyle sabitlenir.
- İş güvencesi kapsamına girilip girilmediği kıdem ve çalışan sayısı üzerinden kontrol edilir.
- Arabuluculuk başvurusu doğru işveren tüzel kişiliğine yöneltilir.
- Görüşme sonrası tutanağın tarihi hemen takvime işlenir.
- Anlaşmazlık hâlinde iki haftalık süre içinde dava dilekçesi hazırlanır.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır; işyerinin yapısı ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebilir. Süreler iç içe ve kısa olduğundan, fesih bildiriminin alındığı gün hukuki destek alınması önem taşır.