İş sözleşmesinin feshinde işçinin en kısa süreli hakkı işe iade talebidir. Buradaki bir aylık süre, dava açma süresi değil, arabulucuya başvuru süresidir ve bu ayrım her yıl çok sayıda dosyanın esasa girilmeden reddedilmesine yol açar. Aşağıdaki kontrol listesi, feshin ertesi gününden itibaren yapılması gerekenleri sıralar.
Önce Sıralamayı Doğru Kurun
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki iş güvencesi hükümlerine göre işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile arabuluculuk dava şartı hâline getirildiğinden, doğrudan mahkemeye açılan dava usulden reddedilir. Anlaşmama tutanağının düzenlenmesinden sonra dava için ayrı ve kısa bir süre daha işler. Yani bir ay tek başına yeterli değildir; ikinci takvim de baştan planlanmalıdır.
İş Güvencesi Kapsamında mısınız?
- İşyerinde çalışan işçi sayısı eşiği,
- İşçinin kıdemi,
- Belirli veya belirsiz süreli sözleşme ayrımı,
- İşveren vekili konumunda olup olmama.
Bu ölçütlerden biri karşılanmıyorsa işe iade yolu kapalıdır; ancak kötüniyet tazminatı veya diğer alacaklar bakımından farklı bir dava kurgusu gündeme gelebilir. Kapsam değerlendirmesi yapılmadan başlatılan süreç, hem zaman hem masraf kaybı yaratır.
Fesih Bildirimi Üzerinden Kontrol Listesi
- Fesih yazılı yapılmış mı, gerekçesi açık ve kesin biçimde belirtilmiş mi?
- Performansa veya davranışa dayalı fesihte savunma alınmış mı?
- Fesih tarihi ile tebliğ tarihi arasında fark var mı?
- İşyerinde başka bir pozisyonda değerlendirme imkânı araştırılmış mı?
- Aynı dönemde benzer durumdaki diğer işçilere farklı davranılmış mı?
Delil Tarafında Zamanla Kaybolanlar
Puantaj kayıtları, giriş çıkış verileri, kurumsal e-posta yazışmaları ve vardiya çizelgeleri işverenin elindedir. Bu nedenle işçinin kendi elinde bulunan bordro, banka hesap dökümü ve mesajlaşma kayıtlarını fesihten hemen sonra derlemesi gerekir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü, çalışma süresinin ve prime esas kazancın tespitinde belirleyici olur. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin bir uyuşmazlık varsa 6331 sayılı Kanun kapsamındaki eğitim ve tutanak kayıtları ayrıca istenmelidir.
Arabuluculuk Görüşmesine Hazırlıksız Gitmemek
Arabuluculuk aşamasında yapılan anlaşma, kural olarak sonradan dava konusu edilemez. Bu nedenle görüşmeye gitmeden önce işe iade tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin yaklaşık karşılığı hesaplanmalı, tutanağa hangi alacakların dâhil edildiği tek tek yazılmalıdır. Genel ifadelerle düzenlenen bir anlaşma metni, ileride kıdem ve ihbar alacaklarını da kapsıyor sayılabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Fesih türü, işyerinin yapısı ve sözleşme hükümleri sonucu değiştirebileceğinden, fesih bildirimini aldığınız hafta içinde hukuki destek almanız süre kaybını önler.