İşe iade talebinde başarı, çoğu zaman feshin gerekçesinden önce takvimin doğru kurulmasına bağlıdır. Aynı fesih olayından doğan fazla mesai alacağı ise tamamen farklı bir ispat mantığıyla ilerler. İkisini tek dosyada aynı refleksle yürütmek, birinin süresini diğerinin hazırlığına kurban etmek anlamına gelir. Bu liste 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı düzenlemeler ekseninde iki hattı ayırıyor.
İşe İadede İki Kritik Tarih
İş güvencesi kapsamındaki bir işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu iki tarihten herhangi biri kaçırıldığında talep esasa girmeden düşer. Fesih bildiriminin elden mi, tebligatla mı yapıldığı ve hangi tarihte ulaştığı bu nedenle ilk günden belgelenmelidir.
Kapsam Kontrolü
İşe iade yolunun kullanılabilmesi için işyerindeki çalışan sayısı, işçinin kıdemi ve sözleşmenin türü bakımından koşulların sağlanması gerekir. Koşullar sağlanmıyorsa hedef, iade değil kötüniyet veya usulsüz fesih kaynaklı tazminat talepleri olmalıdır; bu tercih baştan yapılmazsa süre boşa harcanır.
Fazla Mesaide İspat Yükü
- Giriş-çıkış kayıtları, kartlı geçiş verileri ve vardiya çizelgeleri
- İş yerine ait araç takip, sipariş veya üretim kayıtları
- Aynı dönemde çalışan tanıkların beyanı ve tanıkların çalışma dönemleri
- Elektronik yazışmaların ve mesajların saatlerini gösteren dökümler
- Bordrolarda fazla çalışma sütununun boş mu, tahakkuklu mu olduğu
Bordroda fazla çalışma tahakkuku varsa ve bordro imzalıysa, aksinin ispatı daha güçlü delil gerektirir. Bu nedenle bordrolar dava öncesinde tek tek incelenmeli, banka ödemeleriyle karşılaştırılmalıdır. Fazla mesai alacağında zamanaşımı, her ay için ayrı işlediğinden geriye doğru talep edilebilecek dönem sınırlıdır.
Hangi Talep Hangi Yola Gider?
- İşe iade istemi: arabuluculuk sonrası iş mahkemesi, kısa süreli takvim
- Fazla mesai, yıllık izin, ücret alacakları: arabuluculuk sonrası iş mahkemesi, ispat ağırlıklı hazırlık
- Hizmet süresi ve prim gün sayısına ilişkin talepler: Kuruma başvuru basamağını içeren ayrı hat
- İş sağlığı ve güvenliği ihlalinden doğan sorumluluk: ayrı delil ve rapor gerektiren dosya
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; işyerinin yapısı, feshin gerekçesi ve elinizdeki kayıtlar sonucu değiştirir. Fesih bildirimini aldığınız gün süre işlemeye başladığından, hazırlığı beklemeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.