İş sözleşmesi feshedilen işçi için işe iade talebi, dar bir zaman penceresinde yürüyen ve usul hatalarını affetmeyen bir süreçtir. 4857 sayılı Kanun ile 7036 sayılı Kanun birlikte okunduğunda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu görülür. Süre doğru kullanılsa bile, arabuluculuk aşamasında tutulan kayıtların eksikliği sonraki dava için delil boşluğu yaratabilir.
Fesihten Sonraki Bir Ay
İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Fesih bildiriminin yazılı yapılmadığı durumlarda başlangıç tarihi tartışmalı hâle gelir; bu nedenle işten çıkarıldığınız günü gösteren mesaj, kart geçiş kaydı veya tanık bilgisi ilk günden itibaren saklanmalıdır. Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekir.
Feshin Geçerli Sebebe Dayandığını İspat Yükü
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. Buna karşılık işçi, feshin ileri sürülenden başka bir nedene dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ispatlamak durumundadır. Uygulamada dosyaların zayıf kalmasının başlıca nedeni, işçinin bu ikinci iddiayı belgesiz ileri sürmesidir.
- Performans gerekçesi ileri sürülmüşse önceki değerlendirme formları ve prim kayıtları
- Ekonomik gerekçe ileri sürülmüşse aynı dönemde yapılan yeni işe alımlara ilişkin ilanlar
- Disiplin gerekçesinde savunma istenip istenmediğine dair yazışmalar
- Sendikal ya da ayrımcı bir saik iddiası varsa buna ilişkin mesaj ve tanık beyanları
Arabuluculuk Tutanağının Yazımı
Son tutanak yalnızca anlaşmazlığı kaydeden bir form değildir. Tarafların hangi talepler bakımından bir araya geldiği burada görünür; kapsam dar yazıldığında dava aşamasında dava şartının yerine getirilmediği tartışması çıkabilir. Toplantıya katılım, temsil ve yetki belgesi konuları da tutanağa doğru yansıtılmalıdır.
Anlaşma Metnindeki Genel İbra Riski
Arabuluculukta anlaşma sağlanacaksa metnin kapsamı dikkatle okunmalıdır. Yalnızca işe iade talebi için toplanılmışken kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin alacaklarını da kapsayan geniş bir ibare imzalanması, ileride bu kalemler için dava açılmasını güçleştirir. Ödenecek tutarın hangi alacağa karşılık geldiği kalem kalem yazılmalıdır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her fesih kendi koşullarında değerlendirilir. Süreler kısa olduğundan, fesih bildirimini aldığınız gün bir hukukçuya danışmanız hak kaybını önleyen en pratik adımdır.