İş güvencesi kapsamındaki bir feshin sonuçları, çoğu zaman fesih anından çok fesih öncesindeki hazırlıkla belirlenir. 4857 ve 7036 sayılı kanunlar çerçevesinde işe iade talebinin zorunlu arabuluculuktan geçmesi, tarafların savunmalarını dava aşamasına kadar erteleme lüksünü ortadan kaldırmıştır. Aşağıdaki kontrol listesi, süreci risk yönetimi açısından ele alır.
Takvimi Baştan Kurmak
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlıkla sonuçlanması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Bu iki süre birbirinin devamı gibi görünse de ayrı ayrı hesaplanır; arabuluculuk başvurusunun yapılmış olması dava süresini kendiliğinden esnetmez.
Tebliğ tarihinin ispatı bu noktada kilit rol oynar. Elden tebliğde imza ve tarih, posta yoluyla tebliğde tebligat parçası dosyanın ilk belgesi olmalıdır.
İşveren Tarafı İçin Kontrol Kalemleri
- Fesih sebebinin bildirimde açık, somut ve tek olarak yazılması
- Savunma alınması gereken hallerde savunmanın usulüne uygun istenmesi ve saklanması
- Feshin son çare olduğunu gösteren belgeler: pozisyon değişikliği önerileri, performans süreci kayıtları
- İşletmesel karara dayanılıyorsa kararın tarihi, gerekçesi ve uygulanma biçiminin tutarlı olması
- Aynı dönemde yeni işe alım yapılmışsa bunun neden farklı bir nitelik gerektirdiğinin açıklanabilmesi
İşçi Tarafı İçin Kontrol Kalemleri
- Otuz işçi ve altı aylık kıdem koşullarının başvuru öncesinde doğrulanması
- İşyeri kayıtları, bordro, görev tanımı ve yazışmaların derlenmesi
- Fesih bildiriminde yazılı olmayan bir sebebin sonradan ileri sürülmesi ihtimaline karşı not tutulması
- İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre alacaklarının talep sırasının belirlenmesi
Arabuluculuk Tutanağının Bağlayıcılığı
Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma tutanağı taraflar bakımından güçlü sonuçlar doğurur. Bu nedenle tutanakta yer alan feragat ve ibra ifadeleri, yalnız işe iade talebini değil bağlantılı işçilik alacaklarını da kapsayacak biçimde yazılmış olabilir. Tutanağın kapsamı okunmadan imzalanması, sonradan açılacak alacak davalarını dayanaksız bırakabilir.
Anlaşmazlık halinde düzenlenen son tutanakta ise tarafların ve konunun doğru gösterilmiş olması önemlidir; eksik taraf gösterimi dava aşamasında dava şartı tartışması yaratır.
Kapanış Notu
İşe iade sürecinde risk, çoğunlukla belgeye dökülmemiş iyi niyetten kaynaklanır. Sürecin her adımını yazılı ize bağlamak iki taraf için de koruyucudur. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; işyerinizin ve feshin özellikleri farklı bir değerlendirme gerektirebileceğinden uzman görüşü alınması uygun olur.