İşe iade talebi, iş hukukunda süresi en katı biçimde uygulanan taleplerden biridir. Fesih ne kadar tartışmalı olursa olsun, başvuru süresi geçtikten sonra talep incelenmez. Süreç ayrıca iki aşamalıdır: önce zorunlu arabuluculuk, ardından dava. Bu rehber, iki aşama arasındaki geçişi ve sık yapılan hataları ele alır.
Fesih Bildiriminden İtibaren Bir Ay
4857 sayılı Kanun kapsamında iş güvencesinden yararlanan işçi, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Fesih sözlü yapılmışsa ya da bildirim tarihi tartışmalıysa, işçinin işten çıkarıldığını öğrendiği tarihe ilişkin kayıtlar önem kazanır. Sosyal güvenlik çıkış bildirimi ve işyeri kayıtları bu noktada belirleyici olur.
Son Tutanaktan Sonraki İki Hafta
Arabuluculuk görüşmesi anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. 7036 sayılı Kanunla kurulan bu düzende, arabuluculuk aşamasının atlanması davanın usulden reddine yol açar. Tarafın toplantıya mazeretsiz katılmaması ise yargılama giderleri bakımından ayrıca sonuç doğurur.
Başvuru Öncesi Şart Kontrolü
İşe iade talebi için işyerinde belirli sayıda işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması aranır. Fesih bildiriminin yazılı yapılıp yapılmadığı ve sebebin açık biçimde gösterilip gösterilmediği de ayrıca değerlendirilir. Fesih gerekçesi iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin bir olaya dayandırılıyorsa, 6331 sayılı Kanun kapsamında tutulan eğitim ve risk değerlendirmesi kayıtları dosyaya girmelidir.
Arabuluculuk Masasında Sık Yapılan Hatalar
- Anlaşma tutanağının, sonraki alacak taleplerini de kapsayacak genişlikte imzalanması
- İşe iadenin parasal sonuçlarının tutanakta belirsiz bırakılması
- 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet süresine etkisinin hesaba katılmaması
- Fesih tarihinin tutanakta hatalı yazılması
- Vekâletin arabuluculuk yetkisini kapsamaması
- Fesih bildirim tarihi belgelenir.
- Bir aylık başvuru penceresi takvime işlenir.
- Son tutanak tarihi ve iki haftalık dava süresi kaydedilir.
- Ücret, kıdem ve ihbar hesapları başvuru öncesi çıkarılır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Fesih türü ve işyerinin yapısı sonucu değiştirebileceğinden, bildirimi aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız gerekir.