Mobbing iddiası tek bir olaya değil, süregelen bir davranış örüntüsüne dayandığı için zaman çizelgesi delil kadar önemlidir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı düzenlemeler ekseninde bu rehber, mobbing ve fazla mesai taleplerinde takvim kurmayı ve süre kaybını önlemeyi konu alır.
Örüntüyü Tarihlendirmek
Mobbing değerlendirmesinde tek bir sert konuşma değil, sistematik ve süreklilik gösteren bir tutum aranır. Bu nedenle iddianın temeli kronolojik bir tablodur: tarih, olay, tanık, belge ve o gün doğan sonuç. Tablo geriye dönük hatırlamayla değil; elektronik posta, görev yazısı, izin talebi, vardiya çizelgesi gibi tarihli kayıtlarla kurulmalıdır. Tarihsiz anlatım, en haklı iddiayı bile ispatsız bırakır.
Fazla Mesaide Geriye Dönük Sınır
Fazla çalışma alacağı geçmişe doğru sınırsız istenemez; ücret niteliğindeki alacaklar için öngörülen zamanaşımı her dönem bakımından ayrı işler. Yani en eski aylar, dava geciktikçe teker teker kapsam dışına düşer. Bu yüzden fazla mesai talebi olan işçinin bekleme maliyeti sabit değil, artan bir maliyettir. Giriş çıkış kayıtları ve mesai çizelgeleri işveren nezdinde tutulduğundan, iş ilişkisi devam ederken kişisel kopya alınması sonradan büyük değer kazanır.
- Aylık bazda hangi dönemin talep edildiğini açıkça belirleyin
- Ücret bordrolarındaki fazla mesai tahakkuklarını ayrı listeleyin
- İhtirazi kayıt konulup konulmadığını her bordro için kontrol edin
- Tanık listesini aynı dönemde çalışan kişilerden oluşturun
Arabuluculuk Adımı Takvimi Nasıl Etkiler
İşçilik alacaklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu adım atlanarak açılan dava usulden reddedilir ve bu sırada takvim işlemeye devam eder. Arabuluculuk sürecinin başlangıç ve bitiş tarihleri, son tutanağın türü ve anlaşma kapsamına hangi kalemlerin girdiği ayrıca kayda geçirilmelidir; kapsam dışı bırakılan kalemler için dava yolu açık kalır.
Fesih Anında Yapılacaklar
- Fesih bildiriminin tarihini, gerekçesini ve tebliğ biçimini belgeleyin.
- İstifa metni imzalatılmak isteniyorsa içeriğini okumadan imzalamayın.
- Fesih sonrası kısa süreye bağlı haklar ile alacak talepleri için iki ayrı takvim tutun.
- Arabuluculuk başvurusunu geciktirmeden yapın ve tutanağı saklayın.
- Kurum kayıtlarına ilişkin talepleri dava dilekçesinde ayrıca isteyin.
Her iş ilişkisinin kendine özgü kayıt düzeni vardır ve süre hesabı fesih türüne göre değişebilir. Elinizdeki belgelerle birlikte bir değerlendirme yaptırmak, geriye dönük hak kayıplarını sınırlamanın en pratik yoludur.