İş hukuku uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk yerleştikten sonra sık karşılaşılan hata, her dosyanın arabulucuya götürülmesi ya da tam tersine dava şartı olan bir uyuşmazlıkta doğrudan mahkemeye gidilmesidir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 ekseninde SGK boyutu olan dosyalarda bu ayrım, dosyanın usulden reddedilip reddedilmeyeceğini belirler.
Hangi uyuşmazlık arabulucuya gider?
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ile tazminatı ve işe iade talebiyle açılacak davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara bağlı rücu davaları kapsam dışındadır. Kurumun taraf olduğu hizmet tespiti, sigortalılık başlangıcı gibi uyuşmazlıklar da işçi ile işveren arasındaki bir alacak ilişkisi olmadığından dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Bu ayrım gözden kaçtığında dosya esasa girilmeden reddedilir.
Kuruma karşı açılacak davalarda ön adımlar
- Sigortalılık kayıtları, hizmet dökümü ve işyeri sicil bilgileri Kurumdan yazılı olarak istenir.
- Kurumun idari nitelikteki cevabı ve tarihi dosyaya konulur; süre hesabı bu belgeye dayanır.
- İşyeri kayıtları, ücret bordroları, giriş-çıkış kayıtları ve 6331 kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği belgeleri delil olarak toplanır.
Hizmet tespitinde beş yıllık hak düşürücü süre
Kuruma bildirilmemiş çalışmaların tespiti için açılacak davalarda, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıllık hak düşürücü süre öngörülmüştür. Bu süre mahkemece kendiliğinden gözetilir; tarafların kabulüyle aşılamaz. Kuruma yapılan bildirimlerin veya müfettiş tespitlerinin bulunduğu hâllerde durum farklılaşabileceğinden, önce Kurum kayıtlarının tam dökümü alınmalıdır.
İdari para cezasına itiraz zinciri
- Tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Kuruma yazılı itiraz edilir.
- İtiraz reddedilirse, ret kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yetkili iş mahkemesine başvurulur.
- Kuruma itiraz aşaması atlanarak doğrudan mahkemeye gidilmesi, dosyanın ön koşul yönünden reddine yol açabilir.
- İtiraz dilekçesinde ceza kalemi, dönem ve dayanak madde ayrı ayrı karşılanmalıdır.
Kapanış
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar. Sigortalılık türü, çalışma dönemi ve Kurum işleminin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, hizmet dökümünüzle birlikte bireysel bir değerlendirme yaptırmanız faydalı olacaktır.