Kişisel verilerin açık rızaya dayandırıldığı iddia edilen işlemelerde tartışma çoğu zaman rızanın varlığı değil, geçerliliği üzerinde toplanır. KVKK ve 6698 çerçevesinde şikâyet yolunu kullanacak ilgili kişinin ilk sınavı ise usuldür: sıralamayı ve süreyi doğru kurmayan başvuru esasa girilmeden sonuçsuz kalabilir.
Zorunlu Sıra: Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
6698 sistematiğinde ilgili kişi doğrudan Kurula gidemez. Talep önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya kayıtlı elektronik yöntemlerle iletilir; ancak bu başvuru reddedilir, yetersiz yanıt verilir veya süresinde cevap alınamazsa Kurula şikâyet yolu açılır. Bu sıralamanın atlanması, şikâyetin başvuru şartı yokluğundan işleme alınmaması sonucunu doğurabilir. Başvurunun gönderildiği tarih ve yöntemin ispatlanabilir olması, sonraki tüm süre hesabının dayanağıdır.
Açık Rızanın Sorgulanacağı Noktalar
- Rızanın hizmetin verilmesi şartına bağlanıp bağlanmadığı.
- Aydınlatma metni ile rıza metninin tek bir onay kutusunda birleştirilip birleştirilmediği.
- Rızanın hangi işleme amacını ve hangi aktarımı kapsadığının belirli olup olmadığı.
- Geri alma talebinden sonra işlemenin fiilen durdurulup durdurulmadığı.
- Aynı veri için rıza dışında hukuki bir sebebe dayanılıp dayanılmadığı.
Süreyi Kaçırmanın Sonucu
Kurula şikâyet, veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesine veya cevap süresinin dolmasına bağlı belirli bir süre içinde yapılmalıdır. Bu süre geçtikten sonra yapılan şikâyet, esası ne kadar güçlü olursa olsun usulden değerlendirme dışı bırakılabilir. Uygulamada en sık rastlanan kayıp, veri sorumlusuyla yazışmanın uzatılması ve bu sırada şikâyet penceresinin kapanmasıdır. Yazışma sürerken de son tarih ayrıca takip edilmelidir.
Kurul Kararına Karşı Hangi Yargı Yolu?
Şikâyet üzerine verilen karar idari nitelikte olduğundan, buna karşı başvurulacak yol idari yargıdır; genel mahkemelerde açılan dava görev yönünden reddedilir. Buna karşılık aynı olaydan doğan manevi ve maddi zarar talepleri ile içeriğin yayından çıkarılmasına yönelik 5651 kapsamındaki talepler farklı mecralarda ilerler. Aynı olayın üç ayrı hatta yürüyebileceğini baştan görmek, mükerrer başvuru ve süre kaybını önler.
Dosyayı Güçlendiren Hazırlık
- Rıza alındığı iddia edilen ekran, form veya sözleşme metni tarihiyle saklanır.
- Veri sorumlusuna gönderilen başvurunun tebliğ delili dosyaya konulur.
- Talep, veri kategorisi ve işleme faaliyeti düzeyinde somutlaştırılır.
- Cevap süresinin dolduğu tarih ve şikâyet için son gün ayrı ayrı işaretlenir.
Bu açıklamalar genel bilgi sunar; her işleme faaliyetinin hukuki sebebi ve belge düzeni farklıdır. Kendi başvurunuzda hangi sürenin işlediğini ve hangi mercinin yetkili olduğunu belirlemek için yazışmalarınızla birlikte değerlendirme yaptırmanız önerilir.