Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şikâyetlerde en sık karşılaşılan usul hatası, doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna başvurulmasıdır. Kanun, kural olarak önce veri sorumlusuna başvurulmasını ve ancak bundan sonuç alınamaması hâlinde Kurula şikâyette bulunulmasını öngörür. Bu sıralamaya uyulmadığında, esasen haklı olan bir talep usul nedeniyle sonuçsuz kalabilir.
Açık Rıza Gerçekten Var mı
Açık rızanın geçerli olabilmesi için belirli bir konuya ilişkin olması, bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradeyle açıklanması gerekir. Bir hizmetin sunulmasının rıza verilmesi şartına bağlanması, rızayı özgür olmaktan çıkarır. Aynı şekilde, genel ve sınırsız biçimde alınan blanket onaylar ile aydınlatma metninin altına yerleştirilen tek kutucuk, açık rıza için yeterli sayılmaz. Şikâyet dilekçesinin ilk bölümü bu üç unsurun hangisinin eksik olduğunu göstermelidir.
Rıza Dışındaki İşleme Şartları
Veri sorumlusu, açık rıza bulunmasa da kanunda sayılan işleme şartlarından birine dayanabilir. Sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi, bir hakkın tesisi ve kullanılması ile meşru menfaat bunların başlıcalarıdır. Özel nitelikli kişisel veriler bakımından ise şartlar daha dardır. Bu nedenle şikâyette yalnızca rızanın yokluğunu belirtmek yetmez; başka bir işleme şartının da bulunmadığı ortaya konmalıdır.
Başvuru ve Şikâyet Takvimi
- Veri sorumlusuna yazılı veya kayıtlı elektronik yolla başvurulur; başvuru tarihi belgelenir.
- Veri sorumlusunun cevap için tanınan otuz günlük süresi takibe alınır.
- Cevap olumsuzsa veya yetersizse, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyet edilir.
- Hiç cevap verilmemişse, başvuru tarihinden itibaren altmış günlük azami süre esas alınır.
- Zararın doğduğu hâllerde genel hükümlere göre tazminat yolunun ayrıca açık olduğu not edilir.
Dilekçeyi Güçlendiren Ekler
- Aydınlatma metninin ve rıza ekranının işlem tarihindeki hâli.
- Verinin hangi kanaldan ve hangi tarihte elde edildiğini gösteren kayıtlar.
- Ticari elektronik ileti alındıysa gönderim kayıtları ve ret talebinin sonuçsuz kaldığına dair kanıt.
- Verinin üçüncü kişilere aktarıldığına ilişkin belirtiler.
- Silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebine verilen cevap.
Şikâyet Sonrası
Kurul kararları idari işlem niteliğindedir ve karara karşı idari yargı yolu açıktır. Bu nedenle şikâyet dilekçesi hazırlanırken, olası bir iptal davasında kullanılabilecek biçimde iddiaların ayrıştırılması ve her iddianın kendi delilinin gösterilmesi yararlıdır. Veri ihlali bildirimi yapılmış bir olayda ise ihlalin kapsamına ilişkin bilgiler ayrıca istenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; veri işleme faaliyetinin amacı ve hukuki dayanağı değiştiğinde değerlendirme de değişir. Başvurunuza verilen cevabı aldığınızda süre işlemeye başladığı için, gecikmeden hukuki görüş almanız önerilir.