Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin şikâyetlerin önemli bir bölümü esasa girilmeden reddedilir; çünkü sıra atlanmıştır. 6698 sayılı KVKK ve internet ortamına ilişkin 5651 sayılı kanunun birlikte uygulandığı bu alanda, önce veri sorumlusuna başvurmak bir tercih değil, şikâyet yolunun ön şartıdır.
Aydınlatma ile Açık Rızayı Ayırmak
Aydınlatma yükümlülüğü, verinin hangi amaçla, hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiğinin ve kimlere aktarılacağının bildirilmesidir; açık rıza ise ayrı bir hukuki sebeptir. Aydınlatma metninin rıza formuyla iç içe geçirilmesi, uygulamada en sık rastlanan aykırılıklardan biridir. Şikâyet hazırlanırken bu iki başlık ayrı ayrı ele alınmalı ve hangisinin ihlal edildiği açıkça gösterilmelidir.
Veri Sorumlusuna Başvuruyu Belgelemek
- Başvurunun kimliği doğrulanabilir bir yöntemle yapılması
- Talebin somut biçimde yazılması: bilgi talebi mi, silme mi, aktarımın durdurulması mı
- Gönderim tarihini gösteren kaydın saklanması
- Veri sorumlusunun cevabının ve cevap tarihinin dosyalanması
- Cevapsız kalma hâlinde bu durumun kayıt altına alınması
Başvurunun yapıldığını ispat edemeyen ilgili kişi, şikâyet aşamasında ön şartı yerine getirdiğini gösteremez.
Süre Zincirini Doğru Kurmak
Şikâyet yolunda iki süre birlikte işler: veri sorumlusunun cevabı için kanunda öngörülen azami süre ve bu cevabın öğrenilmesinden itibaren şikâyet için tanınan süre. Ayrıca başvuru tarihinden itibaren işleyen bir üst sınır bulunur ve bu sınır her hâlükârda geçerlidir. Cevap beklenirken üst sınırın dolması, en çok karşılaşılan hak kaybıdır. Bu nedenle başvuru gönderildiği gün her iki tarih birden takvime işlenmelidir.
İhlali Gösteren Delil Nasıl Toplanır
- Verinin işlendiğini gösteren ekran görüntüleri ve bildirim örnekleri
- İzinsiz gönderilen ticari iletiler ve gönderim tarihleri
- Web sitesindeki aydınlatma metninin ihlal tarihindeki hâli
- Çerez yönetim panelinin ekran kayıtları
- Zarar iddiası varsa buna ilişkin somut belgeler
İçerik Kaldırma ile Şikâyeti Karıştırmamak
İnternet ortamındaki bir içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi talebi, veri sorumlusuna başvuru ve kurul şikâyetinden ayrı bir usule tabidir. Aynı olayda her iki yola da başvurulması gerekebilir; ancak süreler ve merciler farklı olduğundan iki dosya ayrı ayrı yürütülmelidir. Ayrıca kurul sürecinin sonucu, uğranılan zarar için ayrıca dava açma hakkını ortadan kaldırmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Verinin türü ve işleme amacı değerlendirmeyi doğrudan etkilediğinden, başvuru metninizi göndermeden önce bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yerinde olur.