Kişisel verilerin işlenmesinde en sık gündeme gelen ihlallerden biri, verinin hangi amaçla ve hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiğinin ilgili kişiye anlaşılır biçimde bildirilmemesidir. 6698 sayılı KVKK bu konuda veri sorumlusuna açık bir yükümlülük getirir; ancak ilgili kişinin bu yükümlülüğün ihlalini ileri sürebilmesi belirli bir başvuru sırasına bağlıdır.
Doğrudan Kurula gidilmez
Şikayet yolu, önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılmasını gerektirir. Bu basamak atlandığında Kurul talebi esastan incelemez. Başvuru; kimliği tespit edilebilir biçimde, talebi açıkça belirterek ve veri sorumlusunun bildirdiği kanallardan biri kullanılarak yapılmalıdır. Başvurunun ulaştığı tarihi kanıtlayacak bir kayıt tutulması, sonraki aşamanın temelidir.
Süreler nasıl işler
- Veri sorumlusu, başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
- Cevap yetersiz ya da olumsuzsa, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Kurula şikayet edilebilir.
- Hiç cevap verilmemişse, her halde başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre dikkate alınır.
- Şikayet dilekçesine, ilk başvuru ve varsa cevap yazışması eklenir.
Aydınlatma metninin nesi eleştirilecek
- Veri sorumlusunun kimliği ve varsa temsilcisinin gösterilip gösterilmediği
- İşleme amacının genel ifadelerle geçiştirilip geçiştirilmediği
- Aktarım yapılan tarafların ve aktarım amacının belirtilip belirtilmediği
- Toplama yönteminin ve hukuki sebebin somutlaştırılıp somutlaştırılmadığı
- Aydınlatmanın, açık rıza metniyle iç içe geçirilerek ayrıştırılamaz hale getirilip getirilmediği
Son madde uygulamada sık rastlanan bir kusurdur. Aydınlatma ile rıza aynı kutucukta toplandığında, rızanın özgür iradeye dayandığı savunması zayıflar.
Tebligat gecikmesi süre kaybına dönüşmesin
Başvuruya verilen cevabın elektronik posta yerine fiziki adrese gönderilmesi ya da kayıtlı elektronik posta kutusunun düzenli kontrol edilmemesi, otuz günlük şikayet penceresinin farkında olmadan tüketilmesine yol açar. Başvuru dilekçesinde cevabın hangi kanaldan iletilmesini istediğinizi açıkça belirtmeniz ve o kanalı düzenli izlemeniz gerekir. Cevap tarihini gösteren evrak, şikayet dilekçesinin ekinde yer almalıdır.
Paralel yollar
Aynı olay, içeriğin internette yayılması boyutuyla 5651 kapsamındaki başvuru yollarını da ilgilendirebilir. Ayrıca ihlal nedeniyle uğranılan zarar için genel hükümlere göre tazminat istenmesi mümkündür. Kurula şikayet, bu yolları kapatmaz; ancak dosyada tutarlı bir anlatım kurulması için taleplerin birbiriyle çelişmemesi gerekir.
Bilgilendirme
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Veri işleme faaliyetinin kapsamı ve veri sorumlusunun statüsü değiştiğinde değerlendirme de değişir; somut olayda başvuru metninizi bir hukukçuyla birlikte hazırlamanız önerilir.