Kişisel verilerin silinmesi talebi çoğu zaman tek başına ileri sürülmez; arkasında aydınlatma yükümlülüğünün hiç yerine getirilmemiş ya da eksik yerine getirilmiş olduğu iddiası bulunur. Bu iki başlık birbirini besler: verinin hangi amaçla işlendiği baştan açıklanmamışsa, işlemenin dayanağı da tartışmalı hâle gelir. Aşağıda KVKK, 6698 ve 5651 çerçevesinde talebin nasıl kurgulanacağı ele alınmaktadır.
Aydınlatmanın Yapıldığını Kim Gösterir?
Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini ispat yükü veri sorumlusundadır. Bu nedenle ilgili kişinin görevi, aydınlatmanın yapılmadığını kanıtlamak değil; hangi ilişkide, hangi tarihte ve hangi kanaldan veri verildiğini açık biçimde ortaya koymaktır. Üyelik ekranları, form çıktıları, çağrı merkezi kayıtları ve sözleşme ekleri bu anlatımı somutlaştırır.
Talebi İki Aşamalı Kurmak
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru: hangi verinin, hangi ilişkiden doğduğu ve neyin talep edildiği tek tek yazılır.
- Cevap verilmemesi veya yetersiz cevap hâlinde Kurula şikâyet: başvurunun tarihi, gönderim yöntemi ve alınan yanıt eklenir.
Bu sıralamanın atlanması, uygulamadaki en sık usul kaybıdır. Doğrudan Kurula yapılan şikâyetler, öncelikle veri sorumlusuna başvurulmadığı gerekçesiyle işleme alınmayabilir. Başvurunun ulaştığını gösteren kayıt saklanmadığında ise şikâyet aşamasında tarih tartışması doğar.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Farkı
- Silmede veri ilgili kullanıcılar için erişilemez hâle getirilir
- Yok etmede verinin hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılması istenir
- Anonim hâle getirmede veri kimliği belirli kişiyle ilişkilendirilemez duruma sokulur
Talep dilekçesinde bu üçünden hangisinin istendiği yazılmadığında, veri sorumlusunun vereceği cevap da belirsizleşir. Ayrıca verinin üçüncü kişilere aktarılmış olması ihtimaline karşı, aktarılan taraflara bildirim yapılmasının da talep edilmesi gerekir.
Saklama Yükümlülüğü Savunmasına Hazırlık
Veri sorumluları çoğu zaman başka mevzuattan doğan saklama süresine dayanır. Bu savunma her veri kategorisi için geçerli olmayabilir; bu nedenle başvuruda verilerin kategori kategori ayrıştırılması, hangi kalemin hangi yükümlülükle ilişkili olduğunun tartışılmasını sağlar.
Kurul Kararından Sonraki Aşama
Şikâyet üzerine verilen kararlara karşı izlenecek yol idari yargıdır. Bu aşamaya geçilecekse, başvuru ve şikâyet aşamasında sunulan tüm belgelerin tarih sırasıyla dosyalanmış olması gerekir; sonradan derlenen dosyalarda kritik yazışmaların eksik kaldığı sıkça görülür.
Bu içerik genel bilgi verir. Veri işleme faaliyetinin niteliği ve ilgili sektör düzenlemeleri sonucu değiştirebileceğinden, başvuru metninin dosyaya özgü hazırlanması önerilir.