Geçmişte yayımlanan bir bilginin arama sonuçlarında ya da bir kurumun kayıtlarında sürekli görünür kalması, zamanla kişi için orantısız bir yük hâline gelebilir. 6698 sayılı KVKK ve 5651 sayılı Kanun çerçevesinde bu rehber, silme, yok etme ve anonim hâle getirme taleplerinin nasıl kurulacağını ve başvurunun delil eksikliği nedeniyle sonuçsuz kalmasının nasıl önleneceğini ele alır.
Muhatabı Doğru Seçmek
Talep, çoğu zaman iki farklı muhataba yöneltilebilir: verinin kaynağındaki veri sorumlusu ve içeriği arama sonuçlarında listeleyen arama motoru. Bu ikisi farklı sonuç doğurur. Kaynaktaki içerik kaldırıldığında bilgi tamamen ortadan kalkar; arama sonucundan çıkarma ise içeriğin kendisine dokunmaz, yalnızca ada dayalı aramalarda görünürlüğü azaltır. Hangi sonucun hedeflendiği belirlenmeden yapılan başvuru, muhatabın "talep bize yöneltilemez" cevabıyla karşılaşır.
Üç Kavram, Üç Farklı Sonuç
- Silme: verinin ilgili kişi için hiçbir şekilde erişilemez ve kullanılamaz hâle getirilmesi
- Yok etme: verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez ve geri getirilemez hâle getirilmesi
- Anonim hâle getirme: verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma dönüştürülmesi
Başvuruda bu üç sonuçtan hangisinin istendiği açıkça yazılmalıdır. Ayrıca bazı verilerin saklanması başka mevzuattan doğan bir yükümlülüğe dayanabilir; bu durumda talep, saklanan verinin işlenme amacının sona erdiğini göstermeye yönelmelidir.
Başvuru Dosyasının İçeriği
- Talebin konusu olan içeriğin adresi ve görüntülenme tarihi kayıt altına alınır.
- İçeriğin ne zaman yayımlandığı ve o tarihten bu yana koşulların nasıl değiştiği anlatılır.
- Bilginin güncelliğini yitirdiğini gösteren belgeler eklenir.
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve varsa verilen cevap dosyaya konulur.
- Talep reddedilir veya süresinde yanıtlanmazsa, Kurula şikayet aşamasında tüm yazışma zinciri sunulur.
Kamu Yararı Dengesi Nasıl Tartışılır
Unutulma hakkı sınırsız değildir; bilginin toplumsal bilgilenme değeri, kişinin kamusal rolü ve içeriğin güncelliği birlikte değerlendirilir. Bu nedenle başvuruda savunulması gereken nokta, bilginin "yanlış" olduğu değil, aradan geçen zaman ve değişen koşullar nedeniyle görünürlüğünün artık orantısız hâle geldiğidir. Kişinin kamuya mal olmuş bir görevi yoksa ve içerik güncel bir tartışmanın parçası değilse, bu argüman daha güçlü zemin bulur.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. Verinin türü, yayımlandığı ortam ve ilgili kişinin konumu sonucu doğrudan etkilediğinden, başvuru metnini hazırlamadan önce içeriğin ve elinizdeki belgelerin hukuki değerlendirmeden geçirilmesi tavsiye edilir.