Bir kişinin geçmişine ilişkin bilginin arama sonuçlarında ya da bir sitede süresiz kalması, zamanla güncelliğini yitirmiş bir olayın kişiyi tanımlamaya devam etmesine yol açar. KVKK ve 6698 çerçevesindeki silme ve yok etme talepleri ile unutulma hakkı bu noktada devreye girer. Bu rehber, talebin nasıl kurulacağına ve hangi noktalarda tıkandığına odaklanır.
Talebin Muhatabı Kimdir?
Uygulamadaki en yaygın hata, talebin yanlış adrese yöneltilmesidir. İçeriğin kaynağı bir haber sitesi ya da forum ise talep önce içeriği barındıran veri sorumlusuna yöneltilir. Talep, içeriğin kendisinin kaldırılmasına değil yalnızca arama motoru sonuçlarında ad-soyad sorgusuyla listelenmemesine ilişkinse, muhatap arama hizmeti sağlayıcısıdır. Bu iki talebin sonucu birbirinden farklıdır: biri içeriği ortadan kaldırır, diğeri yalnızca erişilebilirliği azaltır.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- Talep sahibinin kimliğini doğrulayacak bilgiler
- İçeriğin tam adresi ve erişim tarihi
- Verinin hangi gerekçeyle güncelliğini yitirdiği ya da işlenme amacının ortadan kalktığı
- İçeriğin kişide yarattığı somut sonuç: iş başvurusu, kredi ilişkisi, sosyal çevre etkisi
- Talebin silme, yok etme ya da anonim hâle getirme seçeneklerinden hangisine yönelik olduğu
Menfaat Dengesi: Talebin Reddedilme Sebepleri
Silme talebi mutlak değildir. İçeriğin kamusal bir görevin ifasına, güncel bir kamu tartışmasına ya da ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin olması hâlinde talep reddedilebilir. Bu nedenle başvuruda, ifade özgürlüğü karşısında neden kişisel menfaatin ağır bastığının açıklanması gerekir: aradan geçen süre, kişinin kamuya mal olmuş biri olup olmadığı ve içeriğin doğruluğu bu değerlendirmenin temel ölçütleridir.
Cevap Alınamazsa İzlenecek Sıra
- Veri sorumlusuna yapılan başvurunun tarihi ve gönderim kaydı saklanır.
- Kanunda öngörülen cevap süresi içinde yanıt gelmezse ya da yanıt yetersizse Kurula şikâyet yolu değerlendirilir.
- İçerik aynı zamanda kişilik hakkını ihlal ediyorsa 5651 çerçevesindeki erişimin engellenmesi yolu ayrıca planlanır.
- İçeriğin başka adreslerde çoğaltılıp çoğaltılmadığı düzenli aralıklarla taranır.
- Maddi ve manevi zarar doğmuşsa tazminat istemi ayrı bir başlık olarak ele alınır.
Silme Talebinin Kurum İçi Karşılığı
Veri sorumlusu tarafında ise talep, saklama ve imha politikasıyla birlikte ele alınmalıdır. Talebe konu verinin yedeklerde, arşiv sistemlerinde ve üçüncü taraf hizmet sağlayıcılarda da bulunabileceği unutulmamalı; imha işlemi tüm ortamları kapsayacak biçimde kayıt altına alınmalıdır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; içeriğin niteliği ve tarafların konumu sonucu değiştirebilir. Kendi durumunuz için hukuki değerlendirme almanız yararlı olacaktır.