Kişisel verilerinin hukuka aykırı biçimde işlendiğini öğrenen kişinin doğrudan Kurula ya da mahkemeye gitmesi, çoğu zaman en hızlı yol değil, en çok zaman kaybettiren yoldur. 6698 sayılı Kanun sıralı bir başvuru düzeni kurar ve bu sıra atlandığında talep esasa girilmeden geri çevrilebilir.
Zorunlu İlk Durak: Veri Sorumlusu
KVKK sisteminde ilgili kişi, taleplerini önce veri sorumlusuna iletmek zorundadır. Başvuru yazılı olarak ya da Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır ve veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Bu aşamanın atlanması, sonraki şikayeti usulden sakat hâle getirir. Başvuru metninde talebin türü açıkça belirtilmelidir: bilgi talebi mi, düzeltme mi, silme mi, yoksa aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim mi isteniyor?
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Aynı Şey Değildir
- Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesidir.
- Yok etme, verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde erişilemez ve geri getirilemez hâle gelmesidir.
- Anonim hâle getirme, verinin başka verilerle eşleştirilse dahi kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma getirilmesidir.
Talep dilekçesinde bu üçünden hangisinin istendiği yazılmazsa, veri sorumlusunun yaptığı işlem beklentiyi karşılamayabilir ve süreç yeniden başlar.
Kurula Şikayetin Süresi
Veri sorumlusunun cevabını yetersiz bulan veya süresinde cevap alamayan ilgili kişi Kurula şikayette bulunabilir. Şikayet için, cevabı öğrenme tarihinden itibaren otuz gün ve her hâlde veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış günlük süre öngörülmüştür. Yazışmayı sürdürmek bu süreleri durdurmaz; bu nedenle takvim başvuru tarihinden itibaren tutulmalıdır.
Kurul Kararından Sonra Hangi Merci
Kurul kararlarına ve idari yaptırımlara karşı başvurulacak yargı yolu, mevzuatta değişikliğe uğrayabilen bir başlıktır. Bu nedenle karar elinize ulaştığında, kararın kendi metnindeki başvuru yolu bilgisiyle yürürlükteki düzenleme birlikte kontrol edilmeli, süre kısa olduğu için tercih hızlıca yapılmalıdır. İdari yaptırım kararı için izlenecek yol ile ihlalin tespitine ilişkin karar için izlenecek yolun aynı olduğu varsayılmamalıdır.
Tazminat ve Ceza Yolları Ayrı Yürür
Kurula yapılan şikayet, uğranılan zararın tazminini kendiliğinden sağlamaz. Maddi ve manevi tazminat talepleri genel hükümlere göre adli yargıda ileri sürülür. Verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya yayılması ayrıca ceza şikayetine konu olabilir; içeriğin internette yayılması hâlinde 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu da devreye girebilir. Bu üç yol paralel yürütülebilir ve biri diğerinin yerine geçmez.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Veri sorumlusunun statüsü, ihlalin kapsamı ve talebin türü izlenecek sırayı etkiler; süreler kısa olduğundan ihlali öğrenir öğrenmez hukuki değerlendirme yaptırmanız yararlı olacaktır.